Adrenal Gland Fizyopatolojisi

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

ADRENAL GLAND FİZYOPATOLOJİSİ

 

Adrenal Korteks

Kortizol

Aldosteron

Adrenal Androjenler

Hastalıklar

Cushing’s Sendromu,

Addison Hastalığı,

Hiperaldosteronizm

Konjenital Adrenal Hiperplazi

Hirsutizm ve Virilizasyon

Embriyoloji

Fetal  hayatın 2. ayında splanknik mezoderm

Fetal ve definitif

Fetal zonda 3β-hidroksisteroid dehidrogenaz enzimi yoktur

Fetal zondan

1.Dehidroepiandrosteron(DHEA)

2.Dehidroepiandrosteron sulfat (DHEA-S)

Fetal adrenal ACTH ile uyarılır

SF-1

DAX-1; mutasyonu Konjenital adrenal hipoplaziye neden olur

Anatomi

Retroperitoneal

Erişkinde her biri 8-10gr

%90 korteks, %10 medulla

Fibröz kapsül

Aorta , inferior frenik arter, renal arter

Sağ adrenal ven               inferior vena kava

Sol adrenal ven                sol renal ven

Arterler kapsülde pleksus oluştururlar buradan çıkan arterler sinuzoidal bir yapı ile bir sentral venaya ulaşırlar

Adrenal Korteks

Zona Glomeruloza

Zona Fasikulata

Zona Retikularis

Zona Glomeruloza

Lipidden fakir

Dar bir tabaka %15

Korteksin yenilenmesi özelliğine sahip

Adrenokortikotropik hormon (ACTH)’ın bu tabakaya etkisi zayıf

17α-Hidroksilaz aktivitesi yoktur bu nedenle kortizol ve androjen üretemez

Aldosteron sentezi burada olur

Zona Fasikulata

Lipidden zengin

Büyük hücreler (Clear Cells)

Venöz sinüslerle ayrılmış

Korteksin %75

Kortizol ve Androjen üretir

Zona Retikülaris

Küçük

Kompakt hücreler çok az lipid içerir ve lipofuscin granülleri içerir

Kortizol ve androjen üretir

21-hidroksilaz eksikliği: En sık(%90). Kız çocuklarda ambigius genitalye yol açar.Postnatal virilizasyon ile seyreder. Geç başlangıç yalnız adet düzensizliği, hirşutizm şeklinde ortaya çıkar . Tuz kaybettiren formu daha yenidoğan döneminde kaybedilir.Kortizol ve aldosteron sentezi azalmıştır. 17-OH-progesteron artmıştır.Addison görülebilir.

11-beta hidroksilaz eksikliği: Hipertansiyon,kadınlarda virilizasyon ve hirsuitizm

17-alfa hidroksilaz ve 3-beta hidroksisteroid dehidrojenaz enzim eksiklikleri erkek çocuklarda ambigius genitaleye yol açar

Tedavi: Düşük doz glukokortikoid

17-alfa hidroksilaz eksikliği:Steroid sentezi ve seks steroid sentezinde azalma ile beraber deoksikortikosteron artar. Hipertansiyon ve hipopotasemik alkaloz görülür. Erkekte psödhermafroditizm görülür.

3-beta hidroksisteroid dehidrojenaz enzim eksiklikleri: Hipotansiyonla seyreder erkek çocuklarda ambigius genitaleye yol açar.DHEAS yüksektir.17-OH-progesteron düşüktür.

StAR(Steroidogenic acute regulatory protein): Steroid sentezi bozulmuştur. Şiddetli adrenal yetmezlik ve gonadal yetmezlikle karşımıza çıkar.

Tedavi: Düşük doz glukokortikoid

Adrenal steroid sentezi steroidogenic enzimler ile olur

Bu enzimlerin birçoğu sitokrom P450 oksijenaz familyasındandır

Zona glomerulozada 17α- hidroksilaz enzimi bulunmadığından kortizol ve androjen üretemez

Aldosteron üretimi renin anjiotensin sistemi ve Potasyum tarafından uyarılır

Zona fasciculata ve zona retikularis tabakası ACTH tarafından uyarılır

Zona fasciculata ve zona retikularis tabakasında Aldosteron synthase bulunmadığından Aldosteron üretilmez

Steroid üretimi için akut cevap Steroidogenic acute regulatuvar protein (StAR) yolu ile olur

StAR genindeki mutasyon konjenital lipoid adrenal hiperplazi ile sonuçlanır

Kolesterolün Pregnenolona dönüştüğü basamak steroidegnezdeki hız sınırlayıcı basmaktır ve ACTH’ın en önemli etki ettiği yerdir

Kortizol salınımı ACTH tarafından kontrol edilir

Circadian bir ritme sahiptir

Gece uykuda kortizol seviyeleri en düşüktür

Sabah 06-08 AM arası en yüksektir.

ACTH sekresyonunu artıran nedenler?

Fiziksel, duygusal stress

Ağrı, travma, hipoksi, akut hipoglisemi

Soğuğa maruziyet

Ameliyat

Depresyon

İnterlökin-1, vazopressin

ACTH                 Androstenedione ve DHEA

Kortizolün yarı ömrü 60-90dk’dır

Kortizol         corticosteroid binding globulin

(CBG, transcortin ) ve albumine bağlanır

Tükrükte bağlayıcı globulin olmadığından tükrük kortizol ölçümü serbest kortizolü gösterir

Kortizol; %75 CBG, %15 Albumin, %10 serbest

Androstenedion , DHEA ve DHEAS        Albumin

CBG  artıran nedenler: Estrojen, Gebelik, OKS, Hipertiroidizm, Diabet , bazı hematolojik hastalıklar

CBG azaltan nedenler: Hipotiroidizm, Familyal CGB eksikliği

Kortizol    dihidrokortizol   tetrahidrokortizol

Kortizol    11β-hidroksisteroid dehidrogenaz tip2   kortizon

Kortizon   11β-hidroksisteroid dehidrogenaz tip1   kortizol

GLUKOKORTİKOİD ETKİLERİ

KC’de glikoneogenez artar

Protein katabolizması artar

Kas ve adipoz dokuda insülin direnci oluşur

Lipoliz artar

Fibroblast fonksiyonlarını inhibe eder, kollajen yetersizliği oluşturur

Böbrekten kalsiyum emilimini azaltır

GIS kalsiyum, magnezyum, fosfat emilimini azaltır

Pankreastan insülin sekresyonunu azaltır

Adrenal medulladan epinefrin sekresyonunu azaltır

Tüm bağlayıcı proteinleri azaltır(CBG, SHBG,TBG)

Monosit proliferasyonunu ve antijen prezentasyonunu inhibe eder,

IL-1,IL-6,ve TNF-α üretimini azaltır

İnflamasyonu azaltır, prostoglandin, lökotrien sentezini azaltır

Kalpte kontraktiliteyi artırır

Böbrekte GFR artırır

İştahı artırır

REM uykusunu baskılar

Gözde intraokuler basıncı artırır

RENİN-ANJİOTENSİN SİSTEMİ

ADRENAL MEDULLA

Adrenal medulla neural crest (symphatogonia)

Kromaffin hücrelerden(feokromasit) oluşur

Stress ve egzersiz sonrası katekolamin salınımı olur

%85 Adrenalin( epinefrin) ,%15 noradrenalin (norepinefrin)

Sempatik sinir sistemin postganglionik hücrelerinden oluşur

Akson ve dendritlerden yoksundurlar

Preganglionik liflerle innerve olur

İnferior frenik arter, renal arter, aorta

Sol adrenal        sol renal vene

Sağ adrenal       inferior vena cava

 

Epinefrin adrenal medullada sentez edilir

Norepinefrin ise  adrenal medulla (%15-20), SSS, periferik sempatik sinirler

Dopamin; Adrenal medulla, noradrenerjik nöronlar, beyinde, sempatik ganglionlarda, carotid cisimciğinde

Chromogranin A—peptid yapıda, katekolaminlerle salınır, Feokromasitomada artar

Catestatin; katekolamin salınımını inhibe eder

Metanefrin, Vanil mandelik asit, normetanefin

Katekolaminlerin Etkileri

Dopamin; D1 resptörleri; vazodilatasyon ve renal kan akımını artırır, Çok yüksek düzeylerde α1 reseptörlerini aktive ederek vazokonstriksiyona neden olur

Norepinefrin;  α1 reseptörlerini aktive ederek vazokonstriksiyona –hipertansiyona ,kardiyak kontraksiyonda artışa, pupilde dilatasyona, ter bezlerini aktive eder

Norepinefrin β1 ;kardiyak kontraksiyon ve kalp hızını artırır

Norepinefrinin β2 (vazodilatasyon ve glikojenoliz)üzerine etkisi azdır

Norepinefrinin β3 üzerine etkisi ile lipolize ve serbest yağ asidinde artışa neden olur

Epinefrin hem α1 hem de  β1  üzerine etkili

Epinefrin aynı zamanda β2 iskelet kaslarında vazodilatasyona neden olur

Chromogranin A, Adrenomedullin, met- enkefalin ,leu -enkefalin, Vasopressin, CRH, GH-RH, Somatostatin, peptid-histidine methionine

 

Bir Cevap Yazın