Amiloidozis

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

AMİLOİDOZİS

GİRİŞ

Normalde çözünür haldeki proteinlerin katlanma bozukluğu neticesinde erimeyen, fibriler protein yapısına dönüşmesi ve dokularda ekstrasellüler birikmesine bağlı olarak, ilgili organlarda fonksiyon bozukluğu ile seyreden bir hastalıktır.

AMİLOİDOZİS

amilum = nişasta; amiloid = nişastaya benzer

Doku ve organlarda;

– Kristal viole ile metakromazik,

– hematoksilen eozin I.M. da pembe renkte boyanan,

– kongo kırmızısı ile polarize mikroskopta elma yeşili rengini alan ve ışığı çift kıran,

– hücreler arasında biriken, erimeyen,

– yanlış olarak kodlanmış, anormal fibriler yapıda proteinöz    materyal birikimidir.

Amiloid birikimleri Elektron mikroskopi ile fibriler yapı gösterirler

Amiloidin Fiziksel Yapısı

Elektron mikroskopide:  Amiloid birikiminin

– %90: ince ve dallara ayrılmayan, birbirini kesen demetler halinde 70-100 A çapında protein fibrilleri oluşturur (esas boyanma özelliklerinden sorumludur)

%5: Ek olarak non-fibriler pentagonal bir madde, minor komponenttir (P komponenti):

2 pentagonal alt üniteden oluşan protein (serum amiloid p bileşeni, apo E, heparan sülfat…). Fibriler proteinlerin bağlanmasını sağlarlar

– geri kalanı: karbohidrat ve mukopolisakkaritler ile diğer proteinlerden oluşur.

Amiloidin Fiziksel Yapısı

Amiloidlerin hepsi ortak yapı ve boyanma özellikleri göstermelerine karşın fibrili oluşturan başlıca protein hastalıktan hastalığa değişir.

Modern sınıflandırmada 25 insan amiloid fibril proteini tanımlanmıştır

P komponenti bütün amiloid tiplerinde vardır.

Sınıflandırma

Amiloid birikimi sistemik veya lokal olabilir, subklinik seyredebilir veya değişik klinik belirtilere yol açabilir.

       1- Beraberindeki klinik tablo

2- Anatomik dağılım

3- Amiloidin kimyasal yapısına

dayanılarak yapılır.

Amiloidozis

SINIFLAMA fibrilin major komponentine göre yapılır

Amiloid AL (primer veya myeloma ile birlikte )= Prekürsörü hafif ve ağır zincirler

Amiloid AA (sekonder/FMF)= prekürsörü amiloid A proteini

Amiloid AF (familyal)= prekürsörü transthyretin

Amiloid SSA (senil kardiyak ve senil sistemik)

Amiloid IAA (izole atrial)

Amiloid CAA (serebral amiloid anjiopati)

Diyaliz Amiloidozisi (AH amiloidozisi)= Prekürsörü b2 mikroglobulin

Amiloidozis

SİSTEMİK:

İdiyopatik-Primer=AL (Amiloid protein Light chain)

MM’a eşlik eden amiloid=AL (Ig hafif zincirleri)

Sekonder=AA

Diyalize eşlik eden (Beta 2 mikroglobülin)

Senil sistemik (Transthyretin)

Heredofamilyal=Çeşitli (transthyretin)

KLİNİK

Semptom ve bulgular non-spesifiktir.

Tutulan organ ve sisteme göre değişir.

Genellikle altta yatan hastalıkla ilişkili semptomlarla maskelenmiştir.

En sık semptom halsizlik ve kilo kaybıdır.

Amiloid varlığını düşündüren bulgular (primer amiloidde sık)

Nefrotik sendrom-renal yetmezlik

KKY;CMP

Periferik nöropati

Otonom nöropati

KTS

KC  hast.

Makroglossi

Malabsorbsiyon

Ortostatik hipotansiyon

Purpura

Tiroid- hipotiroidi

Tromboemboli

Amiloidozise bağlı romatizmal bulgular

Temporal arterit örneği

RA örneği. Pelvis ve omuz kuşağı genişler  (Apolet omuz)

Polimiyozit örneği: kas infiltrasyonu

Organ tutulumları

Böbrekler

En sık, en ciddi

glomerul, damarlar, peritubular stroma

Nefrotik  sendrom

Dalak

KC

Kalp

AS-amiloid – sol  atrium (ANF granules)

AA –

Barsaklar

Nörolojik tutulum

KTS

Sekonder Amiloidozis ( AA )

Herhangi bir inflamatuar hadiseye bağlı olarak bir akut faz reaktanı olan Serum Amiloid A ( SAA ) proteininin artması sonucu parçalanma ürünü olan AA proteini dokuda fibriler yapıda birikip amiloide yol açar

Sekonder amiloidoza neden olan hastalıkların ortak özellikleri kronik inflamatuar bir bozukluktur.

Nefrotik sendrom ön planda…

Amiloid AA
Sekonder –FMF

Enfeksiyonlar: Tbc, lepra, kronik piyelonefrit, osteomyelit,bronşektazi, kronik abse

Maligniteler: Lenfoma, Renal h. Ca, melanom,

Romatizmal hst..RA, AS, JKA, Behçet hast, Still hast.,PsA

Herediter nedenler: FMF, TNF-reseptor-associated periodic syndrome (TRAPS)

Idiopatik kronik inflamatuar hastalıklar: sarkoidozis, Crohn hastalığı, ülseratif kolit

SAA esas birikir. Akut faz yanıtında > CRP

Lokalize amiloidozis

Heterojen grup

nodüler depozitler – akciğer, larenks, deri, mesane, dil

Spesifik şekilleri:

AE – endokrin tümörler ( tiroid meduller ca-kalsitonin)

AS – senile amiloid (beyin, kalp), ALZHEİMER hst.

İzole atrial amiloid (Atrial natriüretik faktör)

Kronik Diyaliz Amiloidozisi

Hemodiyaliz hastalarında oluşur

Omuz eklemi çevresinde amiloid birikimi ağrı, şişme ve belirginliğe yol açar ki buna “Omuz-yastık sendromu” denir (AL ve Diyalize bağlı B2 amiloidoz için karakteristik)

Beta 2 mikroglobulin artmıştır. Ekleme komşu yumuşak dokularda, karpal tunelde ve iskelet sisteminde birikim var

Kronik artralji ve en sık KTS oluşur

TANI

Amiloidozun tanısı klinik şüpheye ve tutulan organların histolojik incelenmesine dayanır.

Bazı invaziv olmayan testler destekleyici fakat kesin olmayan bilgi sağlamaktadır.

EKO da myokardın benekli görünümü, IVS’da kalınlaşma

MM ‘ da litik kemik lezyonları,

Diyaliz ile ilişkili amiloidozdaki kistik kemik lezyonları gibi

Tanıda Doku biyopsisi önemlidir.

Biyopsi fonksiyonları bozulmuş organlar yada klinik olarak tutulmamış organlardan yapılabilir.

Biyopsi

Karın cildi yağ dokusu

Rektum

Dişeti

Deri

Böbrek

Karpal tünel

KC ve sural sinir

Tutulum yama tarzında olabilir erken dönemde yalancı negatif sonuç olabilir

TANI: Amiloid boyanması

Mikroskopi

metakromazi (kristal violet, gentian violet)

Kongo kırmızısı-  elma yeşili parlak refle,

Biyopsi örneğinde amiloidoz + bulunduğunda, amiloidozun türüne karar verilmelidir.

AL amiloidozu batıda en sık görülen tip olduğu için ilk basamakta klonal plazma hücre diskrazisi için araştırma önerilmektedir.

TANI

Protein elektroforezi

Serum yada idrarda İmmunfiksasyon elektroforezi. Bu yöntemle AL-amiloidozlu hastaların %90’ında Monoklonal Ig yada hafif zincir bulunmuştur

monoklonal antikorlarla immünohistokimyasal analiz; çeşitli tip amiloid proteinlere karşı daha kesin tanı verirler

Plazma hücre diskrazisine ait delil yoksa baska bir amiloidoz formu düşünülmelidir

TEDAVİ

Amiloidozların tedavisi fibril üretiminin sebebine göre çeşitlilik göstermektedir

Amiloidozun tedavisi etkilenen organa ve hastalığın spesifik türüne göre planlanır

AMAÇ: Etkilenen organların desteklenmesi ve fibril prekürsörlerinin azaltılmasına yöneliktir

AL  amiloidoz tedavisi MM tedavisine benzerlik göstermektedir

Tedavi

E vitamini

İnterferon alfa 2b

Kolşisin

İmmünosupressifler

SEKONDER: Altta yatan hastalığı tedavi et.

FMF’e bağlı amiloidozda kolşisin ile tedavi altta yatan hastalığı tedavi eder ve amiloidozu önler.

Sekonder amiloidozun tüm formlarında kolşisin kullanılmaktır

Klorambusil—JRA

Antifibriler ajan: Fibrilex: AA amiloidozu

Diyaliz amiloidozisi: Biyouyumlu, geçirgenliği fazla membran kullanımı, CAPD

Antiagregan veya antikoagülan tedavi

Böbrek transplantasyonu

Fibrilogenezin İnhibisyonu: Fibrilex

Sülfatlanmış GAG zincirleri içeren heparan ve dermatan sülfat amiloidin ana yapı elemanıdır ve amiloidogenez ile alakalı yapısal değişimlerden sorumludur.

GAG analogları ile fibril prekürsör proteinlerini stabilize ederek fibrilogenezi bozmak, tüm amiloidoz tiplerinde umut veren bir tedavi yoludur.

Esas biriken protein prökürsörleri

 

serum amiloid A proteini (SAA)

AL proteinleri (monoklonal hafif zincir ve Ig ağır zincirleri

Transthyretin (TTR): normal aminoasit yapılı veya genetik olarak anormal TTR

β2-mikroglobulin

β-amiloid protein prökürsörü; anormal atrial natriuretik faktör; IAPP insular amiloid polipeptid (amilin)

Cystatin C; Gelsolin; Lysozyme; Apolipoproteinler AI and AII; Prion protein; Laktoferrin; Keratoepithelin; kalsitonin; Prolaktin; Keratin; Medin…

 

Bir Cevap Yazın