Behçet Hastalığı

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

BEHÇET HASTALIĞI

 

Tanım

Genetik yatkınlığı olan bireylerde, çeşitli infeksiyöz ajanların tetiklediği immün aracılı bir inflamasyon söz konusudur. Otoimmün bir hastalık değildir:

EPİDEMİYOLOJİ

BH ilk defa 1937 ‘de Prof. Dr. Hulusi BEHÇET

BH en sık Uzak ve orta Doğu ülkelerinde görülür (İpek yolu ülkelerinde (genetik özellik!)

20-30 yaşlarında sık

%1-2 juvenil, nadiren 50 yaş↑ başlayabilir.

TC de E > K

Ailesel görülme sıklığı % 5-12

Prevalans Türkiye’de 37/10.000 civarındadır.

HLA-B5 (51) doku grubunda daha sık görülür

Behçet Hastalığı

Deri – mukoza ve göz dışında pek çok doku ve organı tutabilen sistemik bir hastalık

Tekrarlayan akut inflamatuar ataklar şeklinde seyreder

Altta yatan patoloji temelde her boy ve cinste kan damarını tutabilen bir vaskülittir

Nötrofil kemotaksisinde/migrasyonunda artış ile birlikte endotel fonksiyon bozukluğu vardır.

Etiyopatogenez

Histopatolojik örnekler: Behçet hastalığındaki oral ve genital ülserler, E. Nodosum, posterior üveit epididimit, enterit ve SSS lezyonları da dahil olmak üzere bu lezyonlardan alınan biopsiler vaskülit varlığını göstermektedir.

Genetik eğilim (BH ile HLA-B51 arası kuvvetli ilişki var) (HLA B5101)

Çevresel faktörler (Enfeksiyöz ajanlar)

Isı Şoku Proteinleri (HSP)

İmmünolojik değişiklikler

Endotel patolojisi ile ilgili ip uçları

Fibrinolitik ve koagulasyon sistemlerinde patoloji

Patogenez

BH ile HLA-B51 arası kuvvetli ilişki var.

Hücresel immün cevaptaki değişiklikler en önemli yeri tutmakta. Mononükleer hücrelerden özellikle Th1 tipi sitokinler ↑

↑ sitokinler nötrofil kemotaksisine ve süperoksit salınımına yol açar.

Antijen ile uyarılmış spesifik bir immün cevabın olduğu da bilinmektedir.

Genetik yatkınlığı olanlarda, HSV veya Strep. Sanguis gibi strep suşlarının hastalık belirtilerini ort. çıkardığı düşünülmektedir.

Patogenez

Genetik olarak eğilimli bireyde, uygun çevresel faktörlerin (infeksiyöz ajanlar) etkisiyle patolojik süreç başlar.

Bilinmeyen antijen (HSP peptidleri ?), gd T hücrelere sunulur. İmmun sistem aktive olur. Th1 (Th0?) sitokinler salınır.

Özellikle IL-6, IL-8 gibi sitokinlerin etkisiyle; endotel hücreleri, nötrofiller ve monositler aktive olur.

HLA B5101 etkisiyle, zaten nötrofiller hiperaktiftir. IL-8’in de katkısıyla, nötrofil aracılı endotel hasarı ve vaskülit gelişir.

Koagulasyon ve fibrinolitik sistemlerdeki primer veya sekonder defektler de patogeneze katkıda bulunur.

Patogenez ve şiddetin belirlenmesinde seks hormonlarının da rolü olabilir.

Klinik Bulgular

Mukokutanöz tutuluş

Göz tutuluşu

Eklem bulguları

KVS tutuluşu (Büyük damarlar, kalp)

Sinir sistemi tutuluşu

Akciğer tutuluşu

GİS tutuluşu

Diğerleri (Böbrek, testis, mesane, üretra, pankreas, parotis)

Mukokutanöz bulgular

Tekrarlayan oral aftlar (minor, majör, herpetiform, sigara!) (%98-100)

Tekrarlayan genital ülserler (papülopüstüler başlar….) (%65-90), E: skrotal, K: Vulva, ağrılı ve skatris bırakabilirler)

Papülopüstüler lezyonlar (Folikülit veya akne benzeri..)

ENBL (ağrılı, yuvarlak, sert, kızarık deri altı nodülleri……………)

Diğer deri lezyonları (yüzeyel tromboflebit, P. gangrenosum)

Paterji testi (%60)

Paterji testi

Patherji lokal deri uyarımına bağlı oluşan eritimatöz papüler ve püstüler lezyon varlığını yansıtır

Bir iğne ucu ile (22mm) deride yapılan pikür sonrasında 24-48 saat sonra oluşan 5mm den fazla lezyon oluşumu

 

KLİNİK BULGULAR

GÖZ BULGULARI  (%20-60)

* BH’da göz tutulumu önemli körlük sebebidir.

* En sık Üveit (İridosiklit) (Hem ön hem arka segmenti tutan granülomatöz olmayan üveit)

*Optik atrofi,

*retinal vaskülit (arter/ven tıkanmaları),

*konjonktivit,   *retinal kanama

 

KLİNİK BULGULAR

KAS-İSKELET SİSTEM BULGULARI

Tekrarlayan akut mono-oligo artritler mg.

Genellikle alt ekstremite büyük eklemlerdedir. Diz artriti > ayak bileği, el bileği >dirsek >küçük eklemler

Simetrik veya asimetrik. Erozyon yok.

Nadiren sakroiliit ve spondilit gelişebilir (%2-3)

 

  NÖROLOJİK TUTULUM (NÖRO-BEHÇET)
Erkek hastalarda daha sık ve mortalite nedeni

Genellikle SSS tutulur. Perif. nöropati nadir

  1. A) Primer parenkim tutulumu olmayan tip:

Vaskülo-Behçet de denir. Dural sinüs trombozu, iskemik

lezyonlara sek. beyin dokusu hasarı vardır).

  1. B) Primer parenkim tutulumu olan tip:

En sık beyin sapı tutulur, lezyonlar BH için tipiktir.

Meningeal irritasyon ve serebellar sendrom görülebilir.

Parenkim hasarı atakların tekrarlamasıyla artar.

KLİNİK BULGULAR

VASKÜLER BULGULAR  (%10-25)

* Her boy ve cinste damarı tutabilen tek vaskülittir (genç erkeklerde fazla. mortalite nedeni!)

Venöz tromboz, Tromboflebit, Venöz yetmezlik

      Alt ekstr. venlerinde sık, nadiren VCS, VCİ, v. hepatica, dural sinüste.

Tromboza immünolojik nedenle gelişen vaskülite bağlı endotel aktivasyonunun yol açtığı düşünülmektedir. Venöz trombozlar alt ekstr.de staz dermatiti ve ülserlere yol açarlar). Tromboz vaskülit zemininde geliştiğinden ven duvarına sıkıca yapışıktır. Bu nedenle Pulm. tromboemboli’ye yol açmaz! )

* Arter tutuluşu nadir. (Orta ve büyük çaplı damarda anevrizmalar (Pulmoner arter, karotis, aort,  serebral )

* Arteriyel tıkanma

 

Pulmoner arterde anevrizmalar

 

Caput medusa görünümü: Vena cava trombozu

KLİNİK BULGULAR

GİS BULGULARI   (T.C de <%5)

* En çok İleo-çekal bölgede multipl ülserler görülür.

* Özefagusda da ülserler görülebilir

* Budd-Chiari sendromu (Hepatik ven trombozu)

* Crohn hastalığı ve intestinal TBC ile karışır.

Böbrek tutuluşu çok nadir

AMİLOİDOZ  (%2)

EPİDİDİMİT-ORŞİT   (%5-10)

Ciddi organ tutulumu olan olgularda ATEŞ de görülebilir.

BH’da Laboratuar

Klinik aktiviteyi yansıtan güvenilir bir test yok!

İnflamatuar aktiviteye bağlı hafif düzeyde ESH, CRP artışı saptanabilir.

Serumda otoantikorlar negatiftir

HLA-B51 (+)’liğinin tanıda yeri yoktur!

(Ülkemizde BH’da HLA-B51 %60-80 (+) iken sağlıklı bireylerde de %20-25 (+)’tir)

Deri paterji testi (+) ise tanı koydurucu değeri ↑ ↑

BH’larının %60 kadarında (+)’tir.

Behçet Hastalığı Tanı Kriterleri

Hasta veya doktor tarafından gözlenmiş tekrarlayıcı oral ülserasyonların (aftöz veya herpetiform), 12 aylık bir dönem içinde en az 3 kez tekrarlamış olması

Tekrarlayıcı genital ülserasyon

Göz lezyonları: Anterior uveit, posterior üveit, vitröz sıvıda “slit lamp” muayenesi ile inflamatuar hücrelerin görülmesi veya retinal vaskülit

Deri lezyonları: Eritema nodozum, pseudofollikülit, papulopüstüler lezyonlar, ergenlik çağını geçmiş ve kortizon almayan hastalarda akneiform nodüller

Paterji fenomeni (24-48 saat sonra bir klinisyen tarafından değerlendirilecek).

 

Behçet tanısı için; ilk kriter mutlaka olmalı, ek olarak diğer dört kriterden en az ikisi daha bulunmalı ve ayırıcı tanıda diğer patolojiler dışlanmalıdır.

Tedavi

Etiopatogenezi tam bilinmediğinden nedene yönelik tedavisi yoktur.

Tedavide çeşitli ilaçlar bulguların ağırlık derecesine göre tek veya kombinasyon şeklinde kullanılmaktadır.

BH bulgularının tek ve ideal tedavisi yoktur.

Deri ve mukoza lezyonlarının tedavisinde lokal steroid ve kolşisin sık kullanılır.

Kolşisin; özellikle kadın hastalarda oral aft, genital ülser, E.Nodosum, ve artrit üzerinde etkilidir.

Talidomid deri ve mukoza belirtileri üzerinde oldukça etkilidir.

Dirençli aftlarda: Azathioprin

Tedavi

Patogenezde streptokokların rolü olduğuna inanıldığından profilaktik benzatin penisilin kolşisin ile kombinasyonda deri ve eklem belirtilerinin tekrarlama sıklığını azaltmaktadır.

Eklem şik. tedavisinde kolşisin ve NSAII ilaçlar sık kullanılır.

Dirençli olguda steroid düşük doz verilebilir. Kr. monoartritlerde intraartiküler steroid yararlıdır.

Salazopyrin,

İFN-a 2b

 

Tedavi

Göz tutulumunda akut dönemde steroidler.

Azatioprin (erken dönemde başlanmalı) (2.5 mg/kg/gün)

Siklosporin-A (5 mg/kg/gün) ve/veya

IFN-alfa

Anti-TNF tedavisi

Tedavi

Nörolojik tutulum ve Büyük damar lezyonlarında:

↑↑ doz steroid veya pulse steroid + Siklofosfamid

Anevrizma cerrahisinde mortalite çok yüksek !!!

Tedavi altındaki seçilmiş olgularda cerrahi !

Venöz trombozların tedavisi:

Antikoagulan tdv tartışmalı ! PAA’da kanama→Ölüm

Erken dönemde antiinflamatuar ve immün supresif tedavi→endotel aktivasyonu baskılanmalı

Prognoz

Genç erkeklerde büyük arter anevrizmaları ve nörolojik tutulum ile ölümcül olabilir

Göz lezyonlarının %20-25’inde görme hasarı

Hastaların büyük çoğunda hastalık aktivitesi kontrol edilebilir.

Bir Cevap Yazın