Cerebellum (Beyincik) Anatomisi

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

 

CEREBELLUM
Cerebellum
Önde pons, bulbus ve fossa rhomboidea ile komşu
Fossa cranii posteriorda yerleşir
Cerebellum, oksipital lob’tan tentorium cerebelli ile ayrılır
Ağırlığı beynin 1/10 kadarıdır (yaklaşık 150 gr)
Fakat beyin nöronlarının % 50’den fazlasını içerir
  Cerebellum Fonksiyonu:
Motor fonksiyonları koordine eder
Kas tonusunu düzenler
Agonist-Antagonist kasların uygun zamanda ve uygun şiddette kasılmasını sağlar
Böylece dengenin sürdürülmesinde rol oynar
Cerebellum Lezyonlarında
Cerebellum hasarlarında paralizi ve parezi oluşmaz
  Beyincik lezyonlarında ne olur ?
Muskuler tonus azalır
Denge bozulur
Ekstremite ve göz hareketlerindeki koordinasyon bozulur
Cerebellum
Cerebellum sagittal olarak 3 alt bölüme ayrılır
Ortada vermis ve yanlarda 2 tane hemisferium cerebelli’den oluşur
Cerebellumun Lobları
  Cerebellum transvers olarak 3 loba ayrılır:
Lobus cerebelli anterior
Lobus cerebelli posterior
Lobus flocculonodularis
Lobus anteror ile lobus posterior arasında fissura prima bulunur
Lobus posterior ile lobus flocculonodularis arasında fissura posterolateralis bulunur
Cerebellumun Fonksiyonel Bölümleri
  Cerebellum fonksiyonel ve filogenetik olarak 3 bölüme ayrılır:
Spinocerebellum
Cerebrocerebellum
Vestibulocerebellum
Spinocerebellum (Paleocerebellum)
Vermis ve buraya komşu hemisferlerden meydana gelir
Medulla spinalis ve beyin sapındaki bazı çekirdeklerle bağlantılıdır
  Spinocerebellum’un medulla spinalis ile bağlantı yolu:
Tractus spinocerebellaris anterior
Tractus spinocerebellaris posterior
  Spinocerebellum’un fonksiyonu:
Gövde ve ekstremite kaslarının motor kontrolü,
Yapılmakta olan bir hareketin devamı,
Kas tonusunun düzenlenmesi ile ilgilidir
Cerebrocerebellum (Neocerebellum):
Hemisferlerin dış kısımlarından meydana gelir
Beynin karşı hemisferinden afferent lifler alır.
Tractus corticopontocerebellaris ile bağlantılıdır
Efferentleri; nuc. dentatus, thalamus ve cortexe gider
  Cerebrocerebellum fonksiyonu:
Hareketin planlanması, başlatılması,
Zamanlaması ve durdurulması ile ilgilidir
Vestibulocerebellum (Archicerebellum):
Vestibuler sistemle bağlantılıdır
Denge ve vestibuler refleks ile ilgilidir
Kas tonusunu ayarlar ve dengeyi sağlar
Corpus Cerebelli
Cerebellumun lobus flocculonodularis hariç diğer bölümlerine corpus cerebelli denir
  Corpus cerebelli nerelerden impuls alır?
Medulla spinalis, n. trigeminus ve nuclei pontisten impulslar alır
  Lobus flocculonodularis nereden impuls alır?
Nuclei vestibularis’ten impulslar alır
Nuclei cerebelli
Nucleus dentatus:
En büyük beyincik çekirdeğidir
Buradan başlayan lifler pedunculus cerebellaris superiordan geçer
Cerebellumu, thalamus aracılığı ile cerebral cortexe bağlar
Nuc. dentatusta purkinje hücrelerinin aksonları sonlanır
Cerebellum’un beyaz cevheri
  Cerebellum beyaz cevherinde 3 tip lif vardır:
Afferent lifler
Efferent lifler
Ara lifler
  Afferent lifler:
Beyaz cevherin büyük kısmını oluşturur
Pedunculus cerebellaris medius ve inferior aracılığı ile beyinciğe girer
Cerebellum’un beyaz cevheri
  Efferent lifler:
Beyincik cortexinden purkinje hücrelerinin aksonları olarak başlar
Bu liflerin çoğu nuclei cerebellide nöron değiştirir
Nuc. dentatus, nuc.emboliformis ve nuc. globosus’da sinaps yapan lifler pedunculus cerebellaris superiordan cerebellumu terk eder
Nuc. fastigii’de sinaps yapanlar ise cerebellumu pedunculus cerebellaris inferiordan terk eder
  Ara (İç) lifler:
Cerebellumu terk etmez
Bir kısmı cerebellum hemisferlerini birbirine bağlar
Pedunculus cerebellaris inferior
Cerebellumu bulbusa bağlar
Büyük bölümünü afferent lifler oluşturur
  Pedunculus cerebellaris inferior’dan cerebelluma gelen lifler:
Tractus spinocerebellaris posterior
Tractus reticulocerebellaris
Tractus cuneocerebellaris
Tractus olivo cerebellaris
Tractus vestibulocerebellaris
Pedunculus cerebellaris medius
Beyinciğin en kalın pedinculusudur
Buradaki lifler pons çekirdeklerindeki sinir hücrelerinin aksonları olup beyincik cortexinde sonlanır
Bu lifler tractus corticopontocerebellaris’tir
Bu yol beyin cortexini beyincik cortexine bağlar
Özellikle kasların sinerjik hareketleri bakımından önemlidir
Pedunculus cerebellaris superior
Çoğunluğunu efferent lifler oluşturur
Nuc. dentatustan çıkarak beyinciği thalamus aracılığı ile beyin kortexine bağlar
Az bir kısmını afferent lifler oluşturur
Afferent lifler:
Tractus spinocerebellaris anterior
Tractus rubrocerebellaris
Tractus tectocerebellaris
Frontal, parietal, temporal, oksipital lopların kortexinden çıkar (1. nöron)
Ponstaki nuclei pontis’de sinaps yapar
Ponstan başlayan 2. nöron aksonları orta hattı çaprazlayarak karşı tarafın beyincik yarısına girer
Beyincik korteksinde sonlanır
Tractus olivocerebellaris
Lifler frontal, parietal, temporal, oksipital lopların kortexinden çıkar (1. nöron)
Bulbusta nuc.olivaris inferiorda sonlanır
Buradan başlayan 2. nöron aksonları orta hattı çaprazlayarak pedunculus cerebellaris inferiordan geçer
Karşı beyincik yarısının korteksinde sonlanır
Cortexten cerebelluma gelen afferent yolların görevi
Beyin ve beyincik arasındaki bu yollar istemli hareketlerin kontrolünde önemli rol oynar
Bir hareketin başlaması ile ilgili impulslar beyin cortexinden cerebelluma gönderilir
Hareketi yaptıracak yapılardan gelen proprioseptif impulslarla entegre edilelerek hareketlerin kontrollü, düzenli ve akıcı olması sağlanmış olur
Medulla spinalisten cerebelluma gelen afferent yollar
Medulla spinalisten beyinciğe 3 yoldan şuursuz proprioseptif duyu impulsu gelir
Tractus spinocerebellaris posterior
Tractus spinocerebellaris anterior
Tractus cuneocerebellaris
Tractus spinocerebellaris posterior
Taşıdığı duyular:
Şuuraltı proprioseptif duyu
(C8-L2 segmentler arası)
  1. nöron: Ganglion spinale
  2. nöron:
    Lamina VII (nuc. Dorsalis, Clarke sütunu)
Çapraz: Yok
  1. nöron: Vermis cerebelli
Tract. spinocerebellaris anterior
Taşıdığı duyular:
Şuuraltı proprioseptif duyu
  1. nöron: Ganglion spinale
  2. nöron: Lamina V, VI, VII
Çapraz: Commissura alba anterior
  1. nöron: Vermis cerebelli.
Tractus cuneocerebellaris (özet)
Taşıdığı duyular:
Şuuraltı proprioseptif duyu
(C8 segmentin üstü)
  1. nöron: Ganglion spinale
  2. nöron: Nuc. cuneatus accessorius
Çapraz: Yok
  1. nöron: Cerebellum
Vestibuler çekirdeklerden cerebelluma gelen afferent yol
Tractus vestibulospinalis
İç kulaktaki denge organlarından çıkan bu lifler n.vestibularisi oluşturur
  1. vestibularisin bir kısım lifleri direkt olarak, bir kısım lifleri ise nuc. vestibulariste nöron değiştirir
Lifler daha sonra pedunculus cerebellaris inferiordan geçerek beyinciğe gelir
Bu liflerin tümü lobus flocculonodulariste sonlanır
CEREBELLUM’UN EFFERENT YOLLARI
Cerebellumun korteksinden çıkan tüm efferent lifler korteksteki purkinje hücrelerinin aksonlarıdır
Bu aksonların büyük kısmı nuclei cerebelli’de nöron değiştirir
Nuclei cerebelli’den çıkan aksonlar beyinciğin efferent yollarını oluşturur
Beyincik korteksinden çıkan liflerin bir kısmı beyincik çekirdeklerinde kesilmeksizin geçer ve nuc.vestibularis lateraliste sonlanır
Beyincik çekirdeklerinde sinaps yapan nöronlar ise nuc. ruber, thalamus ve formatio reticularise bağlanır
  Beyinciğin efferent lifleri:
Tr. cerebellovestibularis: Nuc. Vestibularis lateralis ile
Tr. cerebellorubralis: Nuc. Ruber ile
Tr. cerebellothalamicus: Thalamus ile
Tr. cerebelloreticularis: Formatio reticularis ile bağlantı kurar
Tr. cerebellorubralis
Nuc. globosus ve nuc emboliformisten çıkan aksonlar beyinciği pedinculus cerebellaris superiordan terk eder
Her iki tarafın lifleri ortada çapraz yapar ve karşı tarafın nuc. ruberinde sonlanır
Nuc. ruberden çıkan efferent lifler tr. rubrospinalis olarak tekrar orta hattı çaprazlar. Buna forel çaprazı denir
Daha sonra m.spinalisin ön boynuz motor nöronları ile sinaps yapar
Bu nedenle nuc.globosus ve emboliformisten çıkan impulslar iki yerde çapraz yapmış olur
Böylece kendi tarafındaki fleksor kasların tonusunu ayarlayacaktır
Tr. cerebellothalamicus
Nuc. dentatustan çıkan aksonlar pedinculus cerebellaris superiordan beyinciği terk eder
Orta hatta çapraz yapar ve karşı tarafın thalamus çekirdeklerinden nuc.ventralis posterolateralis’te sonlanır
Buradan çıkan aksonlar ise beyin corteksindeki primer motor sahada sonlanır (tr. thalamocorticalis)
Beyin lorteksinden çıkan impulslar tr. Corticospinalis aracılığı ile m. Spinalisin ön boynuz motor nöronları ile, tr. corticonuclearis ile de kranial sinirlerin motor nöronları ile bağlantı kurar
Tr. corticospinalisin büyük kısmı bulbusta (decussatio pyramidum), kalan kısmı ise m. Spinaliste sonlanacağı segmentte çapraz yaparak karşı tarafa geçer
Böylece nuc. Dentatustan çıkıp thalamusa ve beyin korteksine, daha sonra aşağıya dönerek m. Spinalise ulaşan yol iki kez orta hattı çaprazlar
Bu nedenle nuc. Dentatus kendi tarafındaki iskelet kaslarının motor aktivitelerini kontrol eder
Tr. cerebellovestibularis
Nuc. fastigiden çıkan aksonlar cerebellumu pedinculus cerebellaris inferiordan terk eder
Her iki tarafın nuc. vestibularis lateralisinde sonlanır
Cerebellar korteksin purkinje hücrelerinden çıkan bir kısım lifler de doğrudan doğruya nuc. vestibularis lateraliste sonlanır
Nuc vestibularis lateralisten başlayan lifler tr. Vestibulospinalis olarak aynı taraf m. Spinalisin ön boynuz hücreleri ile bağlantı kurar
Böylece nuc. Fastigii aynı tarafın ekstensor iskelet kaslarına kolaylaştırıcı etki gösterir
Tr. cerebelloreticularis
Nuc. Fastigii’den çıkan lifler beyinciği pedunculus cerebellaris superiordan terk eder
Aynı tarafın formatio reticularisindeki nöronlara bağlanır
Buradan başlayan lifler tr. Reticulospinalis olarak m. Spinalisin ön boynuz motor hücrelerine gider
Böylece m. Spinalisin motor aktivitesini kontrol etmiş olur

Bir Cevap Yazın