Eklemler Giriş – Genel Bilgi

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

 

EKLEMLER HAKKINDA GENEL BİLGİ, EKLEMLERİN GELİŞİMİ VE SINIFLANDIRILMASI
EKLEMLER
 Kemikler arasındaki bağlantıyı sağlayan         birleşme yerine eklem (articulatio) denir
 Eklemler
 Hareketli
Az hareketli
 Hareketsiz olabilir
Eklemlerin Gelişimi
Eklemlerin kökeni mezodermdir
Kemikler arasındaki mezoderm 3 farklı şekilde gelişir:
  1. Fibröz dokuya dönüşebilir ve fibröz eklemler oluşur
  2. 2. Kıkırdağa dönüşebilir ve sonuçta kartilaginöz eklemler gelişir
  3. İki kemik arasındaki mezoderm rezorbe olabilir ve iki kemik arasında boşluk oluşur ve sinovial eklemler oluşur.
Mezoderm kökenlidir
  İki kemik taslağı arası
Fibröz doku  Kıkırdak doku  Eklem boşluğu
EKLEMLERİN SINIFLAMASI
Fonksiyonel olarak
a)
Oynamaz eklemler   (synarthrosis)
b) Yarı oynar eklemler     (amphyarthrosis)
c) Oynar eklemler   (diarthrosis)
Morfolojik olarak
a)
Fibröz eklemler  (articulatio fibrosea)
b) Kartilaginöz (kıkırdaksı) eklemler  (articulatio cartilaginea)
c) Sinovial eklemler  (articulatio synoviales)
 Fibröz ve kartilaginöz eklemlere nonsinovial eklemler de denir.
Oynamaz Eklemler
(Synarthrosis eklemler)
Kemikler birbirleri ile hareket etmeyecek tarzda birleşmiştir. Ör: kafatasındaki suturalar
Kafa kemiklerinin birbirleri ile temas eden yüzeyleri fibröz bir doku ile ayrılmıştır
Kafa kemiklerinden sadece mandibula hareketli eklem yapar
Yarı oynar eklemler (Amphyarthrosis eklemler)
Bu eklemler kısmen hareket edebilirler
Kemikler arasında fibröz doku yerine kıkırdak doku bulunur
Yarı oynar eklemlere örnek olarak:
Vertebralar arasındaki eklemler
Os pubis’ler arasındaki eklemler
Oynar eklemler
(Diartrosis)
Eklem yüzleri birbirinden ayrılmıştır
Eklem yüzleri kıkırdak ile örtülüdür
Eklem dışarıdan bir kapsül ile sarılıdır
Eklemler, kemikler arasında uzanan ligamentler ile sağlamlaştırılmıştır
FİBRÖZ EKLEMLER
Eklem boşluğu yoktur
Oynamaz eklem türündedir
3 tür fibröz eklem türü var:
  sutura, syndesmosis, gomphosis  
Sutura: Sutura çeşitleri
a) Sutura serrata: Kemiklerin kenarı testere dişi gibi
b) Sutura squamosa: Kemiklerin kenarları tek taraflı kesilmiş gibi
c) Sutura plana: Kemikler yan yana gelmiş
d) Schindylesis: Çıkıntılı kemik diğer kemikteki oyuk içine girmiş
FİBRÖZ EKLEMLER
Syndesmosis: Kemikler arasında sıkı bağ dokusu var
Ör: Membrana interossea
Gomphosis (Articulatio dentoalveolaris): Diş köklerinin mandibula ve maxilla içine girmesi şeklindeki eklem türü.
KARTİLAGİNÖZ EKLEMLER
  2 alt grubu vardır:
Synchondrosis: Kemik uçları arasında hyalin kıkırdak bulunur.
Kostalar ile sternum arasındaki eklemler
Symphysis: Kemikler arasında fibro-kartilaginöz bir yapı bulunur
Vertebralar arasındaki yapı
Symphysis pubica
SYNOVIAL EKLEMLER
  Synovial eklemin özellikleri:
Eklem boşluğu      (Cavitas articularis)
Eklem kapsülü      (Capsula articularis)
Eklem kıkırdağı    (Cartilago articularis)
Eklem bağları       (Ligamentler)
EKLEM BOŞLUĞU
Eklem boşluğunda synovial sıvı bulunur
Eklem boşluğu eklem kapsülü ile çevrelenmiştir
Eklem boşluğunda hava bulunmaz
Bu nedenle burada negatif basınç oluşur
Negatif basınç eklem yüzlerini birbirine yaklaştırır ve bu da çıkıkları önler
EKLEM KAPSÜLÜ
  Eklem kapsülü 2 tabakadan yapılmıştır:
Membrana fibrosa: Dış tabaka
Membrana synovialis: İç tabaka
  Membrana fibrosa:
Sağlam bağ dokusundan yapılmıştır
Eklem boşluğunu çevreler
Eklemi dış etkilerden korur
Periosta kaynaşarak devam eder
Eklem kapsülünde yer yer kalınlaşmalar görülür. Buna ligamentum capsularia denir
EKLEM KAPSÜLÜ
  Membrana synovialis:
Synovia denen eklem sıvısı salgılar
Membrana fibrosanın iç yüzünü döşer
Eklem içi bağları da sarar
Eklem kıkırdaklarını, menisküsleri ve discusları örtmez
Basınca duyarlı reseptörleri vardır. Eklem içi basınç artarsa ağrılar oluşur
Bazen eklem aralığına doğru plica synovialis denen uzantılar verir
Synovia
Eklem boşluğundaki sıvıdır
Eklem yüzlerinin kayganlığını sağlar
Eklem kıkırdağını besler
Rengi saman sarısı gibi, kıvamı ise yumurta akı kıvamındadır
EKLEM BÖLGELERİNDEKİ BAZI OLUŞUMLAR
Plica synovialis
Synovial zarın eklem boşluğuna doğru yağ dokusu içeren çıkıntılardır
Eklem hareketleri sırasında eklem yüzleri arasındaki boşlukları doldurur
Bursa synovialis
İçi sıvı dolu yastıkçıklardır
Sürtünmenin fazla olduğu eklem bölgelerinde bulunurlar
Hareket sırasında yumuşaklık sağlayıp sürtünmeyi önler
EKLEM KIKIRDAĞI
Eklem kıkırdağı, ekleme katılan kemiklerin eklem yüzeylerini kaplar ve 2-5 mm kalınlığındadır.
Bir kısım eklemlerde mezodermler tam olarak rezorbe olmaz ve bazı kıkırdak yapılar oluşur. Bunlar:
Discus articularis
Birbirine uyum sağlamayan kemik yüzeylerindeki uyumu sağlar
Meniscus articularis:
Şekli yarımaya benzer
Diz ekleminde bulunur
Birbirine uyum sağlamayan kemik yüzeylerindeki uyumu sağlar
Labrum articulare:
Labrum, konkav eklem yüzlerinin büyütülmesini sağlar
Omuz eklemindeki labrum glenoidale
Kalça eklemindeki labrum acetabulare gibi.
LİGAMENTLER (EKLEM BAĞLARI)
Eklemin dengesini artıran fibröz yapılardır
Eklem kapsülü de aslında bir eklem bağıdır.
Ligamentler periosta yapışarak devam eder
Lig. capsularia: Eklem kapsülünün bazı yerleri kalınlaşarak oluşur
Lig. extracapsularia: Eklem kapsülüne yapışık değildir
Lig. intracapsularia: Eklem boşluğunun içerisindedir
EKLEMLERDE ÇIKIKLARI (luxation ) ÖNLEYEN FAKTÖRLER
Eklem içindeki negatif basınç ***
Eklem kapsülü ve eklem bağları
Eklemi saran kas ve tendonlar
Eklem yüzlerinin şekli.
Eklemlerde yapılan hareket çeşitleri
Kayma hareketleri: Bir eklem yüzü diğer eklem yüzü üzerinde kayarak hareket eder
Açısal hareketler:
Flexion
Extensiyon
Abduksiyon
Adduksiyon
Rotasyon hareketleri
İç rotasyon
Dış rotasyon
Sirkumdiksiyon hareketi: spheroid eklemlerde görülür
Eksenlerine Göre
Çok eksenli eklemler: Örnek: spheroid eklemler.
İki eksenli eklemler: Örnek: elipsoid, sellar ve bikondiler tip eklemler (transvers ve sagittal eksen).
Tek eksenli eklemler: Örnek: trochoid ve ginglymus tip eklemler (transvers veya vertikal eksen).
Belli bir ekseni olmayan eklemler: Örnek: plana tipi eklemler.
HAREKETLİ EKLEMLERİ KONVEKS
EKLEM YÜZEYİNE GÖRE SINIFLAMA
  1. Art. cylindirica a) gynglymus
  2. b) art. trochoidea
  3. Art. sellaris
  4. Art. elipsoidea
  5. Art. bicondylaris
  6. Art. spheroidea
  7. Art. plana
Art. Cylindirica
  1. a) Gynglymus (menteşemsi eklem):
Konveks eklem yüzü makara şeklindedir
Konkav eklem yüzü buna uyar
Transvers eksen etrafında fleksiyon ve ekstensiyon yapar
Bu tür eklemlerde yan bağlar bulunur
  Ör: Art. humero-ulnaris
Art. Cylindirica
  1. b) trochoidea
Konveks eklem yüzü silindir şeklindedir
Konkav eklem yüzü osteofibröz bir halka şeklindedir
Tek eksenlidir ve vertikal eksende hareket ederler
Ör: Art. radio-ulnaris prox.
 Art. atlanto-axialis mediana
Art. Sellaris
Eyer tipi eklem de denir
Her iki eklem yüzü bir yönde konveks diğer yönde konkavdır
Transvers ve sagittal yönde hareket ederler
Transvers yönde, flexion veya extensiyon yapar
Sagittal yönde abduksiyon veya adduksiyon yapar
Ör: Art. carpo-metacarpalis pollicis
Art. Elipsoidea
Oval bir konveks yüzeyin, kendisine uygun oval bir konkav yüzey ile eklemleşmesi sonucu oluşur.
Transvers ve sagittal ekseni var
Ör: Art. radiocarpea
Art. Bicondylaris
Konveks eklem yüzü iki kondil şeklindedir
Konkav eklem yüzü sığ bir çukur şeklindedir.
Ör: Art. genus
Art. Plana
Eklem yüzleri karşılıklı olarak düzdür
Eklem yüzleri birbirinin üzerinden kayar
Ör: Carpal ve tarsal kemikler arasındaki eklem
Art. Spheroidea
Konveks eklem yüzü küre şeklindedir
Konkav eklem yüzü ise bu küreyi içine alacak şekilde bir çukurdur.
Ör: Art. coxae, art. humeri

Bir Cevap Yazın