Göz Muayene Yöntemleri

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

MUAYENE YÖNTEMLERİ

Görme Keskinliği

Belirli bir uzaklıktan en küçük cismin görülebilme yeteneğidir.

Bir eşelin görme keskinliğinin aşağıdaki özelliklerinden birinin ölçüyor olması gerekmektedir:

GÖRME KESKİNLİĞİNİN ÖLÇÜMÜ

Görme keskinliği 3 ayrı fonksiyonun bileşiminden oluşmuştur.

  1. Işık ayırımı fonksiyonu: Kontrast duyarlılık, renk ayırımı.
  2. Uzaysal ayırım fonksiyonu: Uzaklık ve hareket ayırımı.
  3. Kesintili ışık ayırımı: Yanıp sönen ışıklar gibi geçici görsel uyaranların tanınması.

Algılayabilme keskinliği

Düz bir zemin üzerinde nokta ya da çizgi şeklindeki ince objelerin saptanması.

Küçük çocukların görmesini test etmek için kullanılır.

Bilye, şeker testi

Çözümleme keskinliği

İki ayrı obje arasındaki en küçük, ayrıntıyı fark edebilme.

E harfi, Landolt’un C harf testi, kontrast duyarlılık testi

Kontrast duyarlılık; uzaydaki tüm cisimlerin çeşitli kalınlıkta ve kontrastta çizgilerden oluştuğu fikrinden kaynaklanarak geliştirilmiştir.

Çizgiler aynı kalınlıkta ancak farklı kontrastlarda gösterilir.

Hastanın çözümleyebildiği en düşük kontrast düzeyi saptanır.

Tanıyabilme keskinliği

Klinik uygulamada en sık kullanılan görme keskinliği ölçüm yöntemidir.

Bir uyarının benzer diğer bir uyarıdan ayırımı esasına dayanır.

Giderek küçülen boyutlardaki harf ve şekiller (optotip) tanınır.

Klinik pratikte en sık Snellen eşeli kullanılır.

Eşel 6 metreden (20 foot) mesafeden okutulur.

Snellen eşelinde; köşeli harfler L, T, V kolay görülürken, B, G, S gibi yuvarlak konturlu harfler daha zor okunur.

Yeni eşellerde her basamakta benzer okunma zorluğuna sahip 5 ya da 10 optotip bulunmakta.

RETİNOSKOPİ: OBJEKTİF REFRAKSİYON

Işık kaynağı ve düz ayna sistemi olan retinoskoplar kullanılır.

Işık hastanın retinasına gönderilir ve retinadan yansıyan ışınlar hastanın pupillasında bir refle (ışıklı gölge) olarak bize ulaşır.

Emetroplarda ışık paralel olarak gelecektir.

Myoplarda konverjan, hipermetroplarda diverjan karakterde ışınlar yansıyacaktır.

Reflenin hareketlerine göre refraksiyon kusuru hakkında bilgi sahibi olunur.

Otomatik refraktometre:

   Ölçüm için kızılötesi ışınlar hastanın fundusuna gönderip yansıyanlar alet tarafından tespit edilir

Sikloplejinli Refraksiyon: İdeal refraksiyon muayenesinin akomodasyonun yapılmadığı durumda gerçekleştiği göz önünde bulundurarak yapılır.

Renkli Görme

Eritrolabe (R cones); nisbeten kırmızı gibi uzun dalga boylarındaki ışığa daha duyarlı olan pigment içeren konilerdir. Maksimum absorbsiyonu 570 nm dalga boylarındaki ışıkta gösterirler. Tüm konilerin %74 ünü oluştururlar.

Klorolabe (G cones); yeşil gibi orta büyüklükte dalga boyuna sahip ışıkta maksimum duyarlılık gösteren pigment içeren konilerdir. Maksimum absorbsiyonu 535 nm dalga boylarındaki ışıkta gösterirler. Tüm konilerin %10 unu oluştururlar.

Cyanolabe (B cones); mavi gibi kısa dalga boyuna sahip ışıkta  maksimum duyarlılık gösteren pigment içeren konilerdir. Maksimum absorbsiyonu 445 nm dalga boylarındaki ışıkta gösterirler. Tüm konilerin %16 sını oluştururlar.

Bir objenin rengi, üzerine düşen fotonlardan hangi dalga boyunda olanların, ne kadarlık kısmını absorbe edip, ne kadarını yansıttığına bağlıdır.

Bir obje sarı, kırmızı ve yeşil dalga boylarındaki ışınları daha çok absorbe edip, maviyi yansıtıyorsa mavi olarak görünecektir.

Beyaz görünen bir obje ise tüm dalga boylarını eşit olarak yansıtmaktadır, absorbe etmemektedir.

Siyah görünen bir obje ise üzerine düşen ışınların tamamını absorbe etmektedir.

Ishihara Testi

Bu testte çeşitli renkli noktalar, bir harf, rakam veya geometrik şekil oluşturacak şekilde yerleştirilmiştir.

Renk görme bozukluğu olmayan (trikromat) kişiler bu renkli noktalar arasında bulunan rakam veya şekli tanırken, renk görme defekti veya anomalisi bulunanlar kartlardaki rakam veya şekilleri tanıyamazlar ya da eksik tanırlar.

Testteki ilk kart tanıtım amacı ile konulmuştur ve görme keskinliği 20/200 ün üzerinde olan herkes bu karttaki rakamı okuyabilir. Kişi bu rakamı okuyamıyorsa teste devam etmek doğru olmayacaktır.

2’den 21’e kadar olan kartlar kırmızı-yeşil renk körlüğü bulunanların tanısında,

22’den 25’e kadar olan kartlar kişinin protanop (kırmızı renk körlüğü) ya da döteranop (yeşil renk körlüğü) olduğunun ayrımında kullanılır.

38 kartlı olan tip Ishihara Testinde 4 ya da daha az hata normal olarak kabul edilmektedir.

  GÖZYAŞI TESTLERİ

Klinikte gözyaşı incelemeleri biyomikroskop yardımıyla yapılır.

Schirmer kağıdı denilen özel kağıtlarla gözyaşı yeterliliği tespit edilebilir.

Gözyaşı kırılma zamanı tayininde, konjonktiva floresein ile boyanıp, hasta bir defa gözlerini kırptıktan sonra, karşıya bakarken, biyomikroskopta kobalt mavisi ışık ile ilk karanlık lekenin oluştuğu, yani gözyaşı tabakası bütünlüğünün bozulduğu süre tespit edilir.

GÖZYAŞI KANALININ TEST EDİLMESİ

Lakrimal irrigasyon ya da lavaj: Gözyaşı boşaltımının değerlendirilmesinde en pratik olan ve kliniklerde en çok kullanılan yöntemdir.

Topikal anestezik damlatıldıktan sonra konik uçlu bir sondayla punktum dilate edilir.

Alt lakrimal sistem künt bir kanülle fizyolojik serumla yıkanır. Bir engel yoksa çözelti serbestçe buruna gelir.

Kanalikül darlığında  serum yıkanan punktumdan geri gelir. Darlık daha derindeyse sıvı diğer punktumdan gelir.

Floresein kaybolma testi: Alt fornikse % 2  floresein damlatılır, 5 dakika bekletilir. Göz yüzeyinden temizlenip temizlememesine bakılır. Temizlenmemesi tıkanıklık lehine bir bulgudur.

Kontrastlı radyolojik inceleme:  Kontrastlı madde serum çözeltisinde punktumdan verilir ve radyolojik görüntüleme alınır.

KORNEA MUAYENESİ

Biyomikroskopik Muayene

Kornea muayenesinde kullanılan başlıca alettir. Farklı büyütmeler ile farklı açılardan görüntülemeler ile korneanın tüm katları değerlendirilebilir

Korneanın boyanarak muayenesi

Kornea yüzeyindeki defektler floresein, rose bengal ya da lissamin solüsyonu ile görülebilir. Bu boyalar epitel tarafından emilmez. Kobalt mavisi filtre ile aydınlatma flöresans etkisini arttırır.

Kornea topografisi

Kornea eğriliklerinin scheimpflug image tekniğini ve placido disk tekniği prensibi uygulanarak bilgisayarla değerlendirilmesidir. Korneanın özel bölgelerinin kırıcılık değerleri farklı renklerle kodlanarak dioptri haritası çıkarılır

Kornea Kalınlığının Belirlenmesi

Kornea kalınlığının belirlenmesi refraktif cerrahi için şarttır. Pakimetri denen aletle yapılır.

   GÖZ İÇİ BASINCI ÖLÇÜMÜ

Klinik tanı için GİB, optik disk ve görme alanı titizlikle değerlendirilmelidir. PAAG progresif bir hastalık olduğundan, erken tanı önem taşır

GİB ölçümüne “tonometri”, alete de “tonometre” denir.

Tonometri: Globu çökerten veya düzleştiren kuvvetlerin oluşturduğu gücün saptanması ile değerlendirilir. 2’ye ayrılır.

1: İndentasyon (Çökertme) yöntemi: Schiötz tonometri. Önceden belirlenmiş ağırlıktaki probun korneayı çökertmesi prensibine dayalıdır. İndentasyon miktarı alet üzerindeki skaladan mm cinsinde ölçülüp özel tablolar kullanılarak mmhg’ye çevrilir. Biyomikroskop gerektirmez. Yüksek myopi, tiroid hastalığı, kolinest. inh., geçirilmiş cerrahiye bağlı olarak skleral rijiditenin düştüğü durumlarda GİB’i daha düşük ölçer.

2: Applanasyon (Düzleştirme) Yöntemi: ImbertFick prensibi üzerine kurulmuştur (P=F/A) (Basınç sathı düzleştirmek için gereken gücün düzleşen alana bölümüne eşittir). Goldmann Tonometrisi. Tono-pen, Perkins tonometresi, Pnömotonometri.

 GONYOSKOPİK MUAYENE

Ön kamara açısını oluşturan elemanların değerlendirilmesidir

  1. a) Direk Gonyoskopi: Açının doğrudan görüntüsünü verirler. Hem teşhis hem de cerrahide kullanılırlar. Yarıklı lambaya ihitiyaç göstermezler. El tipi binoküler mikroskop, ışık kaynağı ya da ameliyat mikroskobu kullanılarak hasta yatar pozisyonda iken açı elemanları izlenir. Koeppe, Barkan, Layden, Swan-Jacop

 b)İndirekt Gonyoskopi: Karşıdaki açının ayna görüntüsünü verirler. Yarıklı lamba ile kullanılırlar. Goldmann lensi,  Zeiss lensi, Ritch Trabeküloplasti lensi.

Gonyoskopide;

Schwalbe Çizgisi: Gri beyaz

renkte bir kabarıklık olarak görülür.

Descement membranının

periferdeki sonlanışına ve

trabekülumun ön sınırına denk gelir.

Trabeküler: Schwalbe çizgisi ile skleral mahmuz arasında. Buzlu cam görünümünde.

Schlemm kanalı: Normalde görülmez. Episkleral venöz basıncın arttığı ( karotikokavrnöz fistül, Sturge-Weber sendromu ve superio vena kava sendromu) veya hipotoni gibi durumlarda kan reflüsüne bağlı olarak trabeküler ağın ortasında kırmızı bir bant olarak görülür.

Skleral mahmuz: Trabeküler ağın altında beyaz bir halka. Skleranın en öndeki uzantısı ve siliyer cismin longitüdinal kasının tutunma noktasına denk gelen kısım

Korpus silyare bantı: Skleral mahmuzun altında gri veya koyu kahverengi bir bant olarak görülür

GÖRME ALANI

Karanlık bir deniz ile çevrelenmiş görme adası, sınırları üstte 50 derece, nazalde 60 derece, altta 70 derece, temporalde 90 derecedir

Bu alan düz bir yüzey olmayıp duyarlılık derecesi fiksasyon noktasında maksimum iken perifere doğru giderek azalan bir tepecik şeklindedir

Skotom: GA içinde çevresinden daha düşük retinal duyarlılığa sahip alan.

PERİMETRİ

 Perimetri çeşitleri:

1:Kinetik perimetri: Lister perimetrisi, Goldmann perimetrisi, Tanjant perdesi

2:Otomatik statik perimetri: Humphrey perimetrisi

OPTİK DİSK DEĞERLENDİRMESİ

Optik disk soluklaşması, fizyolojik çukurların genişlemesi, papilladan çıkan damarların dirsek yapmaları ve nazale itilme görülür.

C/D oranının artması: Akson demetleri tahrip olurken nöral dokuda incelmeye başlaması. Normal C/D 0.3’dir. C/D oranı >0.5 ve iki göz arasındaki fark >0.2 ise glokomatöz optik disk değişikleri şüphesi uyandırmalıdır.

Fizyolojik çukurluğun çevresini kaplayan nörovasküler halkanın daralması da önemli bulgulardandır.

Disk halkasının total kaybolduğu durumlarda papilladan çıkan damarlar skleral kanalın kenarından dirsek yaparlar.(Süngü belirtisi)

KATARAKT

 Görme keskinliğinin tespiti

Lensteki kesifliğin derecesine bağlı olarak görme önemli derecede değişir. Snellen eşelindeki belirli sıraları görebildiği gibi, parmak sayma, el hareketi, ışığı algılama , ışığın yönünü değerlendirme gibi değişik derece görme kaybı  olur.

Oftalmoskopi

Hastanın kataraktlı veya diğer gözünün fundusu görülmeye çalışılır. Böylece retina hakkında bilgi elde edilir.

Biyomikroskopi

Biyomikroskopi ile kornea , iris , lensin yapısı , üveit  geçirip geçirmediği, iriste yeni damar olup olmadığı , iris ile lens arasında yapışıklık bulunup bulunmadığı araştırılır .

Slit-lamba ile katarakt araştırılır.

BİYOMETRİ

Lensin kırma gücünü ölçer.

ŞAŞILIK

Tanı yöntemleri

Görme derecesi saptanır

Fundus muayenesi

Göz hareketleri.

  1. a) Hirschberg

Hastadan 33 cm uzaklıkta bir ışık kaynağına bakması istenir. Özellikle küçük çocuklarla fiksasyon yetmezliği   ve koopere olamayan hastalara tatbik edilir. Fiksasyon ışığının kornea üzerindeki lokalizasyonu değerlendirilir. Pupil sahasından 1mm lik yer değiştirme 7°  lik deviasyonu gösterir.

  1. b) Krimsky

Hirschberg yöntemine göre uygulanan bir testtir. Bu metodda kornea üzerinde desantralize olan ışığı merkeze getiren prizma değeri bulunur (kaymayan göz önüne prizmalar konarak yapılır  ).

  1. c) Prizma örtme açma testi: Örtme ve açma testi sırasında tabanı kaymanın tersi yönde olacak şekilde kayan göz önüne prizmalar konarak, gözdeki hareketi ortadan kaldıran prizma değeri hesaplanır.

d ) Sinoptofor testi

        RETİNA MUAYENESİ

MUAYENE YÖNTEMLERİ :

Direk oftalmoskopi; gözdibi görüntüsünü düz olarak gösterir, görüntüyü 16 kez büyütür.

İndirekt oftalmoskopi; gözdibinin ters görüntüsünü gösterir, +14 ile +30 dioptri arasında değişen ince kenarlı mercek kullanılır.

Kontakt lensle muayene; üç aynalı lens veya 78-90 dioptrili lenslerle yapılır.

Göz Ultrasonografisi; optik ortamın opak olduğu durumlarda kullanılır.

Fundus flurosein anjiografisi; retina damar hastalıklarının tanısında kullanılır.

Optik Kohorens Tomografi; farklı doku katmanlarından geri yansıyan ışığın şiddetini ve yansıma gecikme zamanını kullanarak dokuların kesit görüntüsünü sağlayan bir görüntüleme yöntemidir

OCT-RNFL (Retinal Nerve Fiber Layer)

 

 

Bir Cevap Yazın