Hipogonadizm

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

 

HİPOGONADİZM

Cinsiyet hormon üretimindeki ve/veya gametogenezdeki yetersizlik sonucu ortaya çıkan klinik tablo.

Hipogonadizme ait klinik belirtiler seks steroit üretimindeki eksikliğin başlama yaşına bağlıdır.

HİPOGONADİZM

Androjen eksikliği

Fetal hayatın 2-3. aylarında

Ambigus genitalia

Fetal hayatın 3. trimestirinde

Kriptorşidizm

Mikropenis

HİPOGONADİZM

Androjen eksikliği

Prepubertal dönemde

Sekonder seks karakterleri gelişiminde yetersizlik

Önikoid iskelet yapısı

Penis büyümesi durur

Testisler küçük kalır

Skrotum pigmentasyonu olmaz

Sesde kalınlaşma olmaz

Kas kitlesi tam gelişemez

Aksiller, pubik kıllanma yetersizdir

Sakal, bıyık gelişimi olmaz.

HİPOGONADİZM

Androjen eksikliği

Puberte sonrası

Libido azalması

Erektil disfonksiyon

Enerji azlığı

Sakal ve vücut kıllarında, sakal traşı sıklığında azalma

Ağız ve göz köşelerinde ince kırışıklıklar (wrinkles)

Tipik hipogonat yüzü

Puberte (ergenlik = adolesans)

Puberte, çocukluk dönemine ilişkin görünüm ve fonksiyonların erişkinliğe özgü değişikliklere dönüştüğü devredir.

Bu devrede hormonal, fiziksel ve psikolojik değişiklikler olur.

Genellikle

Kız çocuklarında 10

Erkek çocuklarında 12 yaşlarında başlar.

Pubertede hormonal değişiklikler

Leptin: GnRH sekresyonunu uyarır.

GnRH: Hipofizden LH, FSH salgılatır.

FSH:   Kızlarda:   overde follikülogenez ve östrojen hormon           sentezi

Erkeklerde:   spermatogenez

LH:   Kızlarda:   östrojen, progesteron sentezi, ovulasyon  Erkeklerde:   testosteron sentezi

BH:   Boyda uzama, kas gelişmesi

Östrojenler ve progesteron:  Menstruel siklus, meme gelişmesi,   sekonder seksüel özelliklerin gelişmesi, ovulasyon,   fertilizasyona katkı

Testosteron: Erkeklerde sekonder seksüel özelliklerin gelişmesi,   kas kitlesinde artma, epifizlerde kapanma

DHEA, DHEA-S, Androstenedion:Her iki sekste pubik, aksilller   kıllanma, epifizlerin kapanması

Pubertede fizik değişiklikler (KIZ)

Kızlarda pubertenin ilk belirtisi

Meme gelişimi :

Klinik olarak tespit edilmesi en kolay değişikliktir.

Başlıca over kaynaklı östrojen sekresyonu ile meme gelişimi stimüle olur.

Meme gelişiminin derecelendirilmesi için Tanner sınıflandırması kullanılır (B1-B5)

Pubertede fizik değişiklikler (KIZ)

Türk kızlarında;

meme gelişimi (telarş) ort. 9,8 yaş

pubik kıllanma (pubarş) ort 10,3 yaş

aksiller kıllanma ort. 10,8 yaş.

menarş yaşı (menarş) ort. 12,4 (10-16 yaş).

Menarş sonrası birkaç yıl menstruel sikluslar anovulatuardır.

Puberte (KIZ)

Evre  Pubik kıllanma       Meme

1    Yok       Yok

2    Kıvırcık, hafif pigmente kıllar     Memede tomurcuklanma,        areolada genişleme

3    Koyu renk, kaba, kıvırcık kıllar   Meme görülebilir        büyüklükte

4    Belirgin kıllanma      Areola göze çarpar hale        gelmiş

5    Erişkin tipi kıllanma      Erişkine benzer kıllanma

Pubertede fizik değişiklikler (ERKEK)

Erkek çocukların %95’inde puberteye ait gelişme testislerdeki büyüme ile başlar.

Pubertede fizik değişiklikler (ERKEK)

Fallus gelişmesi gnl. testis gelişmesinden 12-18 ay sonra olur.

Pubis kıllanması genital gelişmeden kısa bir süre sonra adrenal androjenlerin etkisi ile başlar.

Aksiller kıllanma pubis kıllanmadan 2 yıl sonra ve 4. Evrede ortaya çıkar.

Sakal ortalama 15 yaşta görülür.

Pubertedeki ses değişikliği larinkste androjene bağlı gelişme sonucu olur.

Spermarş: İlk sınırlı ejakulasyonun olduğu ortalama yaş 14,3

Fizyolojik puberte jinekomastisi tek taraflı veya simetrik olup 3. ve 4. genital gelişme evrelerinde oluşur. 12-18 ay sonra geriler.

Puberte (ERKEK)

Evre  Pubik kıllanma  Genital gelişme

1    Yok  İnfantil

2  Hafif pigmente, hafif kıvırcık   Testislerin uzun çapı      kıllar (penis tabanında)  > 2,5 cm. Skrotum ince ve   kırmızımtrak

3  Daha koyu renkte ve mons   Penis enine ve boyuna   pubise yayılmış kıllar  büyüme gösterir, testisler   büyümeye devam  eder.

4    Henüz baldırların iç kısmına   Penis daha büyür ve    yayılım göstermeyen erişkin   testisler büyüktür. Skotum    tipi kıllar   pigmentedir.

5    Erişkin tipi göbeğe doğru üçgen   Genital organlar erişkin

şeklinde yayılan kıl yayılımı   boy ve şekildedir.

Gecikmiş Puberte

13 yaşındaki bir kız

14 yaşındaki bir erkek çocukta henüz puberte gelişimine ait belirti yoksa gecikmiş puberteden söz edilir.

Bu tarife giren sağlıklı fertlerin oranı %0,6’dır. Bu grubun tedaviden ziyade emniyet duymaya ihtiyacı vardır. Pubertenin bu kişilerde normal gelişimi çok yavaş olmaktadır.

Gecikmiş puberte nedenleri

Büyüme ve adolesansda yapısal gecikme

Hipogonadotropik hipogonadizm

Hipotalamus-hipofiz hastalıkları

İzole gonadotropin eksikliği

Diğer hastalıklar

Prader-Willi sendromu, Laurence-Moon-Biedl sen dromu

Kronik hastalıklar

Kilo kaybı

Anoreksia nervoza

Kadın atletlerde artmış fizik aktivite

Hipotiroidizm

Hipergonadotropik hipogonadizm

Erkekler

Klinefelter sendromu

Primer testikuler diğer hastalıklar

Anorşi veya kriptorşidizm

Kadınlar

Turner sendromu

Diğer primer over yetersizlikleri

Büyüme ve adolesansda yapısal gecikme

Kişiler sağlıklıdır ve puberte gelişimi ortalamanın çok altında ve yavaş bir gelişme gösterir.

Kronolojik yaşa göre boyları ortalamanın altındadır. Ancak kemik yaşı boylarının ortalamasına daha yakındır. Yapısal gecikmede büyüme, iskelet gelişmesi ile uyumludur.

Yakın akrabalarında da gecikme hikayesi vardır.

Hasta 18 yaşına kadar bir dönemde kendiliğinden puberteye erişir.

Geçici yapısal puberte gecikmesi ile hipogonadotropik hipogonadizmin ayırımı zordur. Her iki durumda da GnRH’a LH yanıtı yetersizdir.

Yapısal gecikmede gonadal gelişmeyle paralel adrenarşda da gecikme olur.

Hipogonadotropik hipogonadizm

Hipotalamusun GnRH, hipofizin LH ve FSH salgılama yeteneğinin azalması sonucu puberteye ait gelişmenin olmaması.

Sadece gonadotropin eksikliği varsa hasta normal boya ulaşır. Epifizin açık kalması nedeniyle gövde ile bacaklar arasındaki oranın 0,9’un altında olduğu önikoit yapı gelişecektir.

Kemik yaşı sıklıkla gecikmiştir.

Hastada gonadotropin eksikliği ile beraber BH eksikliği de varsa ağır bir boy kısalığı gelişir.

Hipogonadotropik hipogonadizm

Kallmann sendromu

İzole gonadotropin eksikliğinin en sık görülen tipidir.

Bu hastalarda gonadotropin yetersizliği yanısıra olfaktor lobların hipoplazisine veya aplazisine bağlı hiposmi veya anosmi de olur.

Bazı hastalarda her bir patoloji tek başına olabilir.

Hipergonadotropik hipogonadizm

Erkekler

Klinefelter sendromu

Primer testikuler diğer hastalıklar

Anorşi veya kriptorşidizm

Kadınlar

Turner sendromu

Diğer primer over yetersizlikleri

Klinefelter sendromu

Karyotip XXY’dir.

Mozaik şekil ve XXYY, XXXY gibi karyotip şekilleri de görülür.

500-1000 erkek doğumda bir rastlanır.

Puberteden sonra tipik değişiklikler meydana gelir.

Küçük, sert testisler, jinekomasti, uzun boyluluk, önikoidizm, mental gerilik, sterilite, empotans görülür.

FSH, LH artmış, testosteron düzeyleri düşüktür.

Estradiol düzeyleri artmıştır.

Testis biyopsisinde seminifer tubuluslarda hyalinizasyon ve fibrozis vardır.

Gonadal disgenezis (Turner sendromu)

Karyotip XO’dır. Bir seks kromozomu eksiktir. XO/XX şeklinde mozaik formları da vardır.

Her iki tarafta fibröz bant şeklinde gonatlar bulunur.

Seksüel gelişme geriliği, boy kısalığı, boyunda kısalık, yelken boyun, mikrognatizm, kulağın aşağı yerleşimli olması, cubitus valgus fenotipik özellikleridir.

Gonadal disgenezis (Turner sendromu)

Kalbin sol tarafını tutan konjenital anomaliler (aort koarktasyonu, biküspit aort kapağı, aort dilatasyonu gibi) sık olduğu için ekokardiyografik inceleme şarttır.

Mental retardasyon, böbrek anomalileri, obezite, DM, kronik tiroidit, osteoporoz sıktır.

FSH, LH artmış, estradiol, progesteron azalmıştır.

Kemik yaşı geridir.

Tedavide büyüme hormonu (epifiz hatları kapalı değilse) ve östrojen replasmanı kullanılır.

Gecikmiş Puberte Tedavisi

Yapısal gecikme

  1. Psikolojik destek
  2. Seks steroitleri

Kızlarda 3 ay süre ile 0,3 mg konjuge östrojen veya 5-10 mcg etinil östradiol PO verilir.

Erkeklerde 3 ay süre ile 100 mg testosteron enanthate 28 günde bir İM yapılır.

Bu şekilde boy hafifçe uzar, sekonder seks karakterleri gelişir.

Tedavi kesildikten sonra kendiliğinden puberte gelişmesi sağlanabilir.

Devamlı gonadal steroit tedavisi epifiz hatttının kapanmasına sebep olabilir.

Gecikmiş Puberte Tedavisi

Devamlı hipogonadizm

  1. Erkeklerde ayda bir testosteron enanthat kullanılır. Doz tedricen 100 mg’dan 300 mg’a çıkarılır.
  2. Kızlarda klinik cevaba göre 5-20 mcg/gün etinil östradiol veya 0,3-0,625 mg/gün konjuge östrojen 1-21. günlerde verilir. Östrojen etkisinin fizik belirtileri ortaya çıktıktan sonra 10 mg medroksiprogesteron 12-21. günlerde tedaviye eklenir.

Erkek Hipogonadizmi

Anamnez

Libido azalması, erektil disfonksiyon ?

Kullandığı ilaçlar ?

Anosmi, hiposmi ? (hastada, ailesinde)

Sekonder hipogonadizm ?

Sekonder hipotiroidi, sekonder AKY ?

Görme alanı defekti, başağrısı ?

Genetik hastalıklar (Turner send., Klinefelter Send.)

Primer gonadal hastalıklar (Kriptorşidizm, kabakulak orşiti, KT, RT)

Erkek Hipogonadizmi

Genital muayene:

Vücut kılları (aksiller, pubik, sakal gelişimi; miktar ve dağılımı)

Jinekomasti

Testis volümü:

Yetişkinde ortalama 18,6 + 4,8 ml’dir. (V = 0,52 x uzunluk x genişlik2).

Volüm Prader orşidometresi ile de değerlendirilebilir.

Testikuler volümün %80-90’ı seminifer tubullerden oluştuğu için volüm azalması tubuler gelişimin yetersizliğini gösterir.

Klinefelter sendromunda küçük sert testisler saptanır.

Postpubertel testikuler atrofide testisler yumuşaktır.

Penis muayenesi:

Yetişkinde çekerek normal uzunluk 11-16 cm (10. ve 90. persantiller)

Erkek Hipogonadizmi

Laboratuar:

Semen analizi:

1-3 günlük cinsel perhiz sonrası elde edilen ejakulat sıvısı incelenir.

Normal volüm 2-5 ml’dir.

20 milyon/ml veya daha fazla sperm içerir.

Yarısından fazlası hareketli, %30’undan fazlası normal morfolojide olmalıdır.

Testosteron, FSH, LH, PRL düzeyleri ölçülür.

Dinamik testlerden

LHRH testi

Klomifen stimulasyon testi

hCG stimulasyon testi yapılabilir.

Testis biopsisi

Erkek Hipogonadizm Nedenleri

  1. HİPOTALAMUS HİPOFİZ HAST.

Panhipopituitarizm

İzole LH eksikliği (Fertil önik)

LH, FSH eksikliği

Normal koku hissi

Hiposmi, anosmi  (Kallmann sendromu)

Laurence-Moon-Biedl sendromu

Serebellar ataksi

  1. GONADAL ANORMALLİKLER

Klinefelter sendromu

Bilateral anorşi, Leydig hücre aplazisi

Kriptorşidizm

KT, RT

Myotonik distrofi

Adult seminifer tubul yetersizliği

Adult Leydig hücre yetersizliği

Androjen sentezinde defektler

Erkek hipogonadizm tedavisi

ANDROJENLER

Testosteron enanthat 200 mg 2-3 haftada bir İM yapılır.

Transdermal preparatlar

Cilt altına yerleştirilen testosteron pelletler

Prostat kanserinde kontrendikedir.

Yan etkileri:

Erken epifiz kapanması             (13 yaşından önce tedaviye başlanmaz)

Eritrositoz

Hipertansiyon

Spermatogenez inhibisyonu

Jinekomasti

Akneler

Agressif davranışlar

KADIN HİPOGONADİZMİ

Kadınların reproduktif döneminde beyin, hipotalamus, hipofiz, overler ve genital sistem koordineli bir şekilde çalışırlar. Menstruel siklusu düzenli olan bir kişide bu sistemin sağlam olduğu düşünülür.

 

Menstruel siklus ortalama 28 gün olup kişiye, stres koşullarına göre süresi farklılıklar gösterebilir.

21-35 günlük sikluslar normal kabul edilir.

Kanamanın ilk günü siklusun birinci günü olarak kabul edilir.

Kanama ortalama 4-6 gün sürer ve yaklaşık 30 ml kan kaybedilir.

Kanama başlangıcından ovulasyona kadar olan süre folliküler faz, ovulasyondan yeni bir kanamaya kadar olan süre luteal fazdır. Luteal faz 14 ± 2 gün sürerken foliküler faz değişebilir.

KADIN HİPOGONADİZMİ

Menstruel siklus bozuklukları

Dismenore:   Ağrılı menstruasyon

Menoraji:   Menstruel kanama miktarının artması

Hipomenore:   Menstruel kanama miktarının azalması

Polimenore:   Menstruel kanama sıklığının artması

Menometroraji: Menstruel kanama sıklığı ve miktarının artması

Oligomenore: Menstruel kanamalar arasındaki sürenin uzaması   (35 günden uzun, 6 aydan kısa periodlar)

Amenore:   6 aydan fazla süreli  menstruel kanama olmaması.

  Primer amenore:    Hiç menstruel kanama olmamış olması

  Sekonder amenore: Daha önce menstruel siklus olmuş olması

MENAPOZ

Menapoz son menstruel kanama periodundan sonra başlayan dönemdir.

Genellikle 42-60 yaşları arasında başlar.

Cerrahi veya radyoterapi ile overin kendi hastalıklarına bağlı daha erken dönemde de ortaya çıkabilir.

 

MENAPOZ

Erken menapoz değişiklikleri:

Vazomotor semptomlar: Ateş basmaları, terleme, sıkıntı hissi, flushing çoğu menapoz hastasında kısa veya uzun periodda görülebilir.

Genitoüriner sistemde atrofik değişiklikler: Mukus sekresyonunda azalma, epitelde incelme sonucu hastada ağrılı koitus, kaşıntı, sık üriner enfeksiyon görülür.

Cilt, Kıl değişiklikleri: Ciltte incelme, dudak, göz açılarında ince kırışıklıklar (wrinkles)

Emosyonel değişiklikler: Anksiete, depresyon, irritabilite, uyku bozuklukları

 

MENAPOZ

Geç menapoz değişiklikleri:

  • Osteoporoz
  • Kardiyovasküler hastalıklar

 

 

MENAPOZ

Postmenapozal Hormon Replasman Tedavisi (HRT)

 

HRT için kesin 2 endikasyon

  • Osteoporoz
  • Menapozal semptomlar

 

MENAPOZ

HRT için kesin kontrendikasyonlar:

  • Açıklanamayan vaginal kanama
  • Aktif KC hastalığı
  • Anamnezde venöz tromboembolizm
  • Anamnezde endometrial ca veya meme ca

 

HRT için kısmi kontrendikasyonlar

  • Hipertrigliseridemi
  • Aktif safra kesesi hastalığı (Bu hastalarda transdermal östrojen uygundur)

 

MENAPOZ

HRT’nde östrojen

siklik

sürekli kullanım

 

Östrojenin sürekli verilmesi endometrial hiperplaziye sebep olabilir. Bunu engellemek için östrojenin progestagenlerle birlikte kullanılması önerilir. Bu şekilde endometrial hiperplazi ve endometrium kanser riski engellenir.

Eğer hastaya histerektomi yapılmış ise progestagen eklenmesi gereksizdir.

Hirsutizm, virilizm

Hirsutizm

Kadınlarda androjenik etkinliğe bağlı görülen erkek tipi terminal kıllardaki artış.

Hirsutizm, virilizm

Virilizasyon

Hirsutizm

Saç çizgisinde temporal açıklık

Akne

Omuz ve kol adale kitlesinde artış

Kliteromegali

Seste kalınlaşma

Agressif davranışlarla karakterize hiperandrojenizm durumudur.

Hirsutizm

Hirsutizm beyaz ırkta, özellikle koyu renk saçı ve teni olanlarda ve Akdeniz ırkında görülür.

Yeni ve hızlı başlayan ileri derecede kıllanma neoplaziyi akla getirmelidir.

Hirsutizm

Kıllanma her iki sekste de androjenlerin kontrolü altındadır.

Androjenlerin etkisi ile vellus kılları terminal kıllara dönüşür.

Terminal kıllar 0,5 cm’den uzun, kalın ve pigmentlidir.

Hirsutizm, virilizm

Hirsutizme ve virilizme yol açan temel mekanizma;

  1. Kanda androjen düzeylerinin artması

Over veya adrenallerden androjenlerin aşırı sekresyonu

Periferik dokularda steroit prekürsörlerinden androjene dönüşümün artması

  1. Kıl kökünde androjene duyarlılığın artması

Hirsutizm, virilizm

Over kaynaklı androjenler (LH ile kontrol edilir)

Testosteron

Androstenedion

Adrenal kaynaklı androjenler (ACTH ile kontrol edilir)

DHEA

DHEA-S

Androstenedion

Kıl kökündeki 5a-redüktaz enzimi aracılığıyla testosteron dihidrotestosterona dönüşür ve etkisini gösterir.

Over veya adrenal kaynaklı androjen sekresyon artışı

Hirsutizm nedenleri

  1. Over kaynaklı

Polikistik over sendromu

Hipertekozis

Androjen salan over tümörü

  1. İyatrojenik (İlaçlar)

Androjenler

Progestagenler

Danazol

Fenotiazinler

Fenitoin

Diazoksit

Minoksidil

POLİKİSTİK OVER SENDROMU
(Stein Leventhal sendromu)

Premenapozal kadınların %1-3’ünde görülür.

İnfertil kadınların %20’sinde PKOS görülür.

Sağlıklı kadınların %23’ünde US ile PKOS benzeri bulgular elde edilebilir.

POLİKİSTİK OVER SENDROMU
(Stein Leventhal sendromu)

Tanım

Ovulasyon bozukluğu

Oligomenore-amenore

Luteal faz ortasında progesteron artışı yok

Androjen fazlalığı

Hirsutizm, akne, alopesi

Serum androjen seviyelerinde artış

Diğer ovulasyon bozukluğu ve androjen fazlalığı yapan nedenlerin ekarte edilmesi

POLİKİSTİK OVER SENDROMU
(Stein Leventhal sendromu)

PKOS’a yol açan temel mekanizma tam bilinmemektedir.

Anormal gonadotropin sekresyonu

İnsülin  rezistansı ve hiperinsülinizm

POLİKİSTİK OVER SENDROMU
(Stein Leventhal sendromu)

Hafif kıllanmayla seyreden tipleri olabileceği gibi ağır virilizmle de karşımıza çıkabilir.

Puberteyle birlikte ortaya çıkar.

Çoğunda hirsutizm, akne, anovulasyon ile oligomenore veya amenore vardır.

Overler büyük olup içinde milimetrik ondan fazla kist vardır.

POLİKİSTİK OVER SENDROMU
(Stein Leventhal Sendromu)

Eşlik eden klinik durumlar

İnfertilite

Anormal uterus kanamaları

Endometrial kanser riskinde artış

Santral obezite

Diabetes Mellitus

Hipertansiyon

Dislipidemi

Kardiyovasküler hastalık riskinde artış vardır

Hirsutizm, virilizm nedenleri

Virilizan over tümörleri nadirdir

Arrenoblastoma

Granuloza hücreli tümör

Teka hücreli tümör

Adrenal rest tümör

Gonadoblastoma

Disgerminom

Hirsutizm, virilizm nedenleri

Adrenal virilizasyon genellikle Konjenital Adrenal Hiperplaziye bağlıdır.

Bunların içinde hirsutizm ve virilizasyona en sık neden olanı     21-hidroksilaz eksikliğidir.

Ciddi formlarında (Klasik 21 Hidroksilaz eksikliği) doğumda belirsiz, karışık genital yapı (ambigus genitalia) ile tanı konabilir.

Ancak klasik olmayan, kısmi enzim eksikliği olanlarda hastalık geç ortaya çıkar ve pubertede hirsutizm, menstruel siklus bozukluğu ile doktora başvurur.

21-Hidroksilaz eksikliği
Klinik spektrum

Çok Şiddetli

Hirsutizm, virilizm nedenleri

CUSHİNG SENDROMU

hirsutizm ve amenoreye    yol açabilir.

Hirsutizm, virilizm nedenleri

Ani başlayan,

hızla ilerleyen,

çok yüksek DHEA-S seviyeleri

olan hastalarda adrenal tümörler akla gelmelidir.

Hirsutizm, virilizm nedenleri

Sporcular

Beden gelişimi için

Libido azlığı nedeniyle

androjen  kullanılması hirsutizme yol açabilir.

Hirsutizmde laboratuar

Hirsutizmi olan bir hastada aşağıdaki tetkikler yapılabilir.

Serum total veya serbest testosteron

DHEA-S

17-OH progesteron

LH, FSH, Estradiol

PRL

Progesteron (luteal fazda)

Aşağıdaki değerler virilizasyona işaret eder. Over veya adrenal tümör yönünden araştırılmayı gerektirir.

T.Testosteron   > 200 ng/ml

  1. Testosteron > 40 ng/ml

DHEA-S    > 800 mcg/dl

Hirsutizmde laboratuar

Cushing sendromunu ekarte etmek için 1 ve 2 mg deksametazon supresyon testi

21 Hidroksilaz eksikliği tanısı için ACTH Stimulasyon Testine  17-OH PG yanıtına bakılır. Test sırasında 10 ng/ml’ye kadar çıkması anlamlıdır.

PKOS veya over tümörü düşünülen hastalarda overlerin US veya BT ile, adrenal tümör düşünülen hastalarda ise adrenallerin BT ile incelenmesi gerekir.

Hirsutizmde tedavi

İlaçlara bağlı iyatrojenik hirsutizmde sorumlu ilaç kesilir.

Over veya adrenal tümörlerin cerrahi olarak çıkarılması gerekir.

Obezlerde androjen seviyeleri yüksek, SHBG düşük olduğu için zayıflama ile kıllanmada azalma olabilir.

Diğer nedenlere bağlı hirsutizm tedavisinde medikal tedaviye veya lokal önlemlere başvurulur.

Hirsutizmde tedavi

Hormonal tedavi çabuk ve yüz güldürücü sonuç vermeyebilir. Kılların çıkış hızını ve kalınlığını kontrol altına alması 6-12 ayı bulabilir.

Hafif kıllanması olan ve bundan pek şikayetçi olmayan, çocuk isteyen ve düzenli mens gören kadınlarda medikal tedaviye gerek olmayabilir.

Ovulasyonu olmayan hastalara ayrıca ovulasyon indükleyici tedavi gerekebilir.

Hastalara uygulanabilecek tedavi şemaları ve yan etkileri anlatılmalı, tedaviye hasta ile birlikte kara verilmelidir.

Hirsutizmde tedavi

Lokal Tedavi

%6’lık hidrojen  peroksit solusyonu Kılların rengini sarartmak için

Depilasyon: Kıl köküne etki etmeden cilt yüzeyinden itibaren kılın  temizlenmesi (Kıl döken kremler, traş olma gibi)

Epilasyon: Tüm kılın köküyle birlikte çıkarılması (elektroliz, termoliz, ağda gibi) Bu yöntemle cilt irritasyonu olabilir.

Hirsutizmde tedavi

Farmakolojik tedavi

Hormonal tedavi ile amaç

Androjenlerin üretiminin azaltılması

Reseptör düzeyinde etkilerinin blokajıdır.

Antiandrojen tedavi ile kıl gelişimi durdurulabilir veya yavaşlatılabilir. Ancak bu tedavi oluşmuş terminal kılları etkilemez. Bunlara kozmetik tedavi uygulanır.

Hirsutizmde tedavi

Oral kontraseptifler

Hirsutizm tedavisinde özellikle tercih edilen ajanlardır.

Fertilite düşünülmüyorsa kullanılır.

Bu ajanlar

Hipofizden LH sekresyonunu baskılayarak

Testosteron klirensini arttırarak testosteron seviyelerini düşürürler

SHBG seviyelerini arttırarak serbest testosteron düzeylerini azaltırlar.

DHEA-S düzeylerini de azaltırlar.

5a-redüktaz enzimini inhibe ederler.

35 mcg etinil östradiol ve androjenik etkisi az olan progesteron (dezogestrol, etinodiol diasetat gibi) içeren oral kontraseptifler önerilir.

Hirsutizmde tedavi

  Oral Kontraseptif   Kullanılmaması Gereken Durumlar

 

Açıklanamayan vaginal kanama

Aktif KC hastalığı

Anamnezde venöz tromboembolizm

Anamnezde endometrial ca

Anamnezde meme ca

Hirsutizmde tedavi

Spironolakton

Antihipertansif ve diüretik olarak kullanılan K+ tutucu aldosteron anatagonistidir.

Antiandrojen etkilidir ve androjen sentezinde gerekli enzimlerin inhibitörüdür.

Günde 2 kez 50-100 mg dozda kullanılır.

Beraberinde gebeliği engelleyici OKS eklemek gerekir.

Hipotansiyon ve düzensiz kanamalara neden olabilir.

Hirsutizmde tedavi

Siproteron asetat

Antiandrojendir.

Menstruel siklusun 5-15. günleri arası 50-100 mg dozlarda kullanılır.

30 mcg etinil östradiol ve 2 mg siproteron asetat içeren hazır preparatları da vardır.

LDL kolesterolde artma, kilo artışı, KCFT’de bozulma, depresyona yol açabilir.

Hirsutizmde tedavi

Ketokonazol

Androjenlerin sentezini inhibe eder.

Hirsutizmde tedavi

Finasterid

5a-redüktaz inhibitörüdür.

Hirsutizmde tedavi

Tüm bu ajanlar hirsutizm tedavisinde tecrübeli hekimlerin kontrolünde kullanılmalıdır.

Tedavinin etkisi için 3-6 ay beklenmelidir.

Medikal tedaviye zaman tanındıktan sonra mekanik metotlar uygulanmalıdır.

Bir Cevap Yazın