Kan Fizyolojisi – Part 1

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

 

  • KAN FİZYOLOJİSİ
  • dolaşım sistemi
1.besin maddeleri ve atık maddeler için  taşıyıcı görev yapan KAN
2.kanın içerisinde dolaştığı DAMARLAR
3.pompa işlevi gören KALP
  • Kanın bölümleri
  • Sentrifüge edilen kan;
–Plazma 55%
–Buffy coat
  • WBCs <1%
–Eritrosit
  • Hematokrit
  • 45%
  • Kanın Şekilli Elemanları
  • Kırmızı Kan Hücreleri (alyuvarlar, eritrositler)
  • Beyaz Kan Hücreleri (akyuvarlar, lökositler)
–Granüler Lökositler
  • neutrophils
  • eosinophils
  • basophils
–Agranüler Lökositler
  • lenfositler = T hüc., B hüc, and natural killer (doğal katil) hüc.
  • monositler
  • Plateletler (trombositler)
  • Kanın bölümleri
  • Kanın Fonksiyonları
  • Madde transportu
–Solunum gazları,
–Besin maddeleri,
–Hormonlar,
–Nörotransmitterler,
–Vitaminler,
–Enzimler,
–Metabolik atıklar (Ekskresyon)
  • Düzenleme
–Temperatür
–Osmotik denge
–Asit-baz dengesi
  • Vücudu korur;
–Hemostaz
–İmmünite;
  • Lökositler
  • Antikorlar
  • Antitoksinler
  • Kompleman proteinleri
  • Solunum gazlarının taşınması
  • OKSİJEN TAŞINMASI
–%97 Hb
–%3 Plazmada çözünmüş olarak
  • O2 Taşınımı
vpO2;
q Arterde 95 mmHg’dir;
q Venlerde pO2 40mmHg dir;
vHb-O2 satürasyonu;
q arterde %97
q venlerde %75 dir.
    %22 O2  dokuya bırakılır (4.6 ml O2 /100ml kan için).
  Eğer doku O2  çok az ise %75 bırakılır (ağır egzersiz gibi).
  • CO2 Taşınımı
%70’i HCO3
%23’ü karbamino bileşiği şeklinde 
%7’si de serbest eriyik halinde taşınır.
  • Vücut Isısının Düzenlenmesi

  • Vücutta su-tuz dengesinin korunması
  • Vücut pH’sının korunması
  • KANIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
  1. Kanın rengi ;
  • Arter kanı, kiraz kırmızısı
  • Venöz kan, vişne kırmızısı renktedir.
  1. Kan Dansitesi;
Kan Dansitesi 1.050-60
Plazma 1.020-30
Şekilli elemanlar 1.080-90
  1. Osmolality of plasma; 285-295 mOsmol (kg water)-1
  • Physical Characteristics of Blood
  1. Temperature ; 100.4 degrees F(37oC)
  1. pH; 7.4 (7.35-7.45)
  1. 8 % of total body weight
  1. Blood volume;
–5 to 6 liters in average male
–4 to 5 liters in average female
–hormonal negative feedback systems maintain constant blood volume and pressure
  • Yeni doğanda bu oran daha yüksektir
  • 24 saatlik bebekte
83ml/kg, 15 yaşındaki çocukta 71ml/kg
  • hemoglobin bileşikleri
  • Oksijen ile bağlı olan Hb’e oksihemoglobin
  • Oksijenini bırakan Hb’e ise redüktehemoglobin (indirgenmiş) veya deoksihemoglobin adı verilir.
  Kanda indirgenmiş Hb miktarı % 3 kadardır. Bu % 5’e çıkarsa ciltte ve mukozalarda morarma görülür. Buna siyanoz adı verilir..
  • hemoglobin bileşikleri
  • methemoglobin: oksidasyon sonucu ferro demiri (Fe+2) ferrik (Fe+3) hale dönüşen hemoglobindir;
  – oksijen bağlayamaz, siyanoza yol açar
  • karboksihemoglobin: karbonmonoksit ile bağlanmış hemoglobindir (HbCO);
         – Hb’nin CO’ya afinitesi O2’den 250 kat fazladır
  • H. Hematokrit: Packed cell volume (PCV, haematocrit)
  • kanın hücresel elemanlarının toplam yüzdesi hematokrit, geriye kalan sıvı ise plazmadır
  • ♂ Htc: % 47 m 5
  • ♀ Htc: % 42 m 5
  • Yeni doğanda %49-54
  • Çocukta (yaşa bağlı değişken) %35-49
  • Hematokrit
  • Htc azaldıkça retikülositlerin kanda geçirdiği evre uzar
  • I- Kanın viskozitesi
  Viskozite, akışa karşı gösterilen dirençtir
  • Suyun viskozitesi 1 olarak alınırsa, sağlıklı erişkinlerin ortalama kan viskozitesi 3,5-4,5’dur. Plazmanın vizkozitesi 1,8-2,2 dir.
    Polisitemi gibi kan yoğunluğunun arttığı durumlarda;
  Hematokrit      kanın vizkozitesi
  • Plazma Viskozite Artışı
  • ♂ ve♀ vizkozite aynıdır
  • Myeloma da artar
  • Venöz kanda artar
  • İ- Eritrositlerin çökme hızı (sedimentasyon)
  • Eritrositler tek aks boyunca agrege olarak rulo formasyonu oluştururlar
  • Normalde yüzeylerindeki salisilik asitin karboksil gruplarına bağlı olarak negatif yüklü oldukları için birbirlerini iterler ve agrege olmazlar
  • Proteinler (Fibrinojen ve İmmun globülinler) eritrositlerin itici kuvvetlerini azaltıp agregasyon ve rulo oluşumunu arttırırlar
  • Bekleme ile çökme
  • Kanın durgun halde olması
  • Şekilli elemanların özgül ağırlığının fazla olması
  • Yerçekimi
  • Vücut dışında kanın elektriksel yüklerinin bozulması
  • 0.4 ml % 3.8 Na-sitrat (antikoagulan) ile 1.6 ml kan karıştırılıp bir tüpe konulduğunda,
  • Bir saat sonra eritrositlerin dibe çökme hızına bakılır. Buna “sedimentasyon hızı” adı verilir.
  Normal değerler
–Yenidoğanda   0-1 mm/h
–Erişkin♂   0-10 mm/h
–Erişkin ♀  0-20 mm/h
  • Sedimentasyon hızını arttıran sebepler
  • Enfeksiyonlar:
–IgM, α2 makroglobulin,
agglomerinler (haptoglobin, seruloplazmin, lipoproteinler)
–Ateş
  • Doku harabiyeti yapan hastalıklar
  –  Fibrinojen artması,
  • Anemiler (megaloblastik anemi hariç)
  • Fizyolojik faktörler:
–Gebelik,
–Menstrüasyon, (Gebelik ve menstrüasyonda fibrinojen yükselmektedir)
–Yaşlılık,
–Egzersiz,
–Aşırı yemek yeme (analiz aç karnına yapılmalıdır).
  • Sedimentasyon hızını azaltan sebepler
  • Albumin artışı; rulo formasyonunu azaltır.
  • Polisitemi (> 65%); rulo formasyonunu azaltır.
  • Soğuk
  • Eritrosit şekil bozuklukları
Øpoikilositoz,
Øanizositoz vb.
  • Megaloblastik anemi
  • Dehitratasyon,
  • Kan hastalıkları,
  • Atletlerde kan dopingi
  • plazmanın bileşimi
  • plazmanın bileşimi
  • plazmanın bileşimi
  • Plazma
  Plazma Proteinleri;
–Albumin:  Suyun doku ve kan arasındaki değişimini regüle edilmesinde önemli
–Globulinler:
  • İmmün sistemle ilgili (Antikorlar)
  • Taşıma proteinleri (lipid, demir, bakır, vs.)
–Fibrinojen: Kanın pıhtılaşmasından sorumlu
  • Plazma Proteinleri
  • Albumin, protrombin ve fibrinojen karaciğerde,
  • globulinler ise karaciğeri de içine alan tüm monosit-makrofaj sisteminde ve immün sistemin diğer elemanlarında yapılır.
  • 1- Albumin
  • Total plazma proteinlerinin yaklaşık % 60’ ını oluşturur
  ( 3,5 – 4,5 gr/dL).
  • Plazma kolloid onkotik basıncının % 80’inden sorumludur.
  • Albumin kanda pek çok maddeyi bağlayarak taşır.
–bilirübin,
– ürobilinojen,
–yağ asitleri,
–safra asit ve tuzları ile
–sulfanamid, penisilin gibi ilaçlar,
–tiroksin ve kortizol gibi hormonları sayabiliriz.
  • Siroz gibi karaciğer hastalıklarında albümin yapımı sıklıkla azalmaktadır.
1gr albumin 18ml su tutar.
 Plazmada albumin 3g/dl altına
 düşerse ödem oluşur
  • 2- Globulinler
  • Total plazma proteinlerinin %38’ini oluştururlar.
  • Plazmada 2.3 g/dl bulunur.
  • a1, a2, b, g globulinler şeklinde alt gruplara ayrılırlar
  • 2- Globulinler
a1  Globulinler (glikoproteinler): Glikozun çoğu   glikoprotein     olarak taşınır
a2  Globulinler :
ØHb bağlayan Haptoglobulin
ØBakır bağlayan Seruloplazmin
ØTroksin bağlayan  Prealbumin, albumin
ØVit B12 bağlayan  Transkobalamin
ØBilirubin bağlayan Albumin
ØKortizon bağlayan Transkortin
  • 2- Globulinler
  • b Globulinler :
Lipitler ve polisakkaritler için çok önemli taşıyıcı proteinlerdir.
–Plazmada bütün lipidlerin % 75’i lipoproteinler olarak plazma proteinlerine bağlıdır.
Fe++  taşıyan Transferrin  bu gruptan bir proteindir.
  • g Globulinler : İmmün cevapta önemlidirler.
Ig G,
Ig A,
Ig M,
Ig E,
Ig D
  • 3- Fibrinojen
  • Plazma Proteinlerinin %7 sini oluşturur.
  • Kanı pıhtılaştırır.
  • Plazma Proteinlerinin Fonksiyonları
  • Yapı taşı olarak; 200 gr protein /3 lt plazma bulunur.
  • Taşıma
  • Kolloidal osmotik basınç (onkotik basınç) oluşturma; plazma proteinlerinin oluşturduğu osmotik basınçtır. Suyu damar içerisinde tutan başlıca gücü oluşturur (yaklaşık 28 mmHg).
  Eksiklik sonucu ödemler oluşur
  • Tampon fonksiyonu; Plazma proteinleri asitler ve bazlarla birleşerek tuzları oluşturduğundan, pH’ ın korunmasına yardım eder.
  • Kan kaybını önleme (hemostaz)
  • İmmun cevap
  • patolojik durumlar
  • kanamalarda tüm plazma proteinleri azalır
  • böbrek hastalıklarında ise albumin kaybı sonucu azalma görülebilir
  • çeşitli enfeksiyonlar ve karaciğer hastalıklarında sentez azalması sonucu albumin düzeyi düşer
  • uzun süren açlıklar veya barsaktan emilimin bozulduğu koşullarda yine plazma proteinleri azalır
  • doğuştan g-globulin yokluğunda enfeksiyonlara karşı direnç düşer
  • dehidratasyonda da kan protein konsantrasyonu artmış bulunur
  • yanıklarda göreceli bir protein artışı görülür
  • afibrinojenemide pıhtılaşma bozukluğu vardır
  • fizyolojik durumlar
  • Gebelikte;
– plazma albumin düzeyi fizyolojik olarak düşük, fibrinojen ise yine fizyolojik olarak artmış bulunabilir
  • Yenidoğanda;
– albumin fizyolojik olarak düşük,
–menstruasyon sırasında ise fibrinojen fizyolojik olarak yüksek seviyelerde olabilir
  • HEMAPOEZ (HEMATOPOEZ)
 Bir kök hücreden çok sayıda farklı kan hücresinin gelişmesi ve farklılaşması sürecidir.
Kan hücreleri kısa ömürlü hücrelerdir.
q Sürekli yenilenirler
   108-109 lökosit/saat, 1010 eritrosit/saat
   Yenilenme hızları vücut gereksinimine göre düzenlenir
qGereksinim arttığında üretim artırılır
q
q Periferik kanda sayıları gerekli sınırlar arasında tutulur
  • POSTNATAL HEMATOPOEZ
Kemik iliği
Lenfoid organlar
  • Hastalık halinde
  Ekstrameduller hematopoez
      (Karaciğer + Dalak + Lenf nodları)
  • postnatal kan yapım yerleri
  • Prehepatik Safha
v  Gebeliğin ilk üç ayını kapsar.
v  İntrauterin hayatta 3. haftadan itibaren vitellus kesesinin mezoderminde (mezankim hücreleri) ilkel kan hücreleri (eritrosit) yapılmaya başlar, bu bakımdan bu döneme mezoblastik dönem de denir.
v  Sadece nukleuslu eritroblastlar yapılır.
v Normal Hb sentezleyemezler ancak; embriyonunun ihtiyacını karşılayacak kadar Gower Hb (a2 e2)  adını alan Hb tipi ile oksijen taşırlar. Gower Hb epsilon zinciri taşır.
v
  • Hepato-spleno-timik safha
  • Gebeliğin 7-8. haftasından itibaren ve özellikle ikinci trimestir boyunca vitellus kesesinde hematopoez giderek gerilemeye başlar.
  • Kök hücreler kemik iliğine, karaciğere, dalağa ve timusa göç ederler. Eritrositik, granülositik, megakaryositik ana hücreler yapılır. T lenfosit prekürsörleri fetal timusta 8. haftadan itibaren lokalize olmaya başlar.
  • 20. haftadan itibaren ekstramedüller hematopoez giderek azalır.
  • Bu dönemde eritrositlerde Gower Hb azalmakta ve bunun yerini Fetal Hb (Hb F) almaktadır. Hb F’nin globin zinciri gamma zinciri taşır (a2g2).
  • Hb F süt çocukluğunda olabilir. Bir yaşından itibaren azalır ve ileri yaşlarda en çok %2 kadar bulunabilir.
  • Medüllo-lenfatik (miyeloid) safha
  • Gebeliğin son ayında ve doğumdan itibaren 3. ayda kemik iliği artık normal bir kan üretimi yapmaktadır. Bu döneme miyeloid safha da denir.
  • Bütün kan hücreleri kemik iliğinde üretilmeye başlar. İlk önce klavikula aktive olur, sonra diğer membranöz kemikler aktive olmaya başlar.
  • Bu safhada Hb F azalırken normal erişkin Hb’i olan Hb A ( a2b2) giderek artar.
  • Ayrıca olgun bir lökosit üretimi de başlamıştır.
–Lenfositler kemik iliğindeki kök hücrelerinden ve lenf bezlerindeki kaynaklardan üretilmeye başlar. Tüm lenfoid doku hayat boyu lenf hücreleri üretir.
–Diğer lökositler de (nötrofil, monosit, bazofil ve eozinofiller) kemik  iliğindeki “Multipotent hemopoetik kök hücrelerden” gelişmeye başlar.
  • Kemik iliği
  • Yumuşak, jelatinöz, ileri derecede vasküler ve sellüler bir organdır.
  • Kan hücrelerinin yapımı ve dolaşıma verilmesinden sorumludur.
  • Bu işlevini prenatal 5. aydan, postnatal ölüme dek sürdürür.
  • Kemik iliğinin tipleri
  • Kırmızı kemik iliği
  (Aktif / Hematojen)
  • Sarı kemik iliği
  (İnaktif)
Yedek hemopoetik dokudur.
  • Kırmızı iliğin bulunduğu yerler
  • Vertebra korpusları
  • Kostalar
  • Sternum
  • Kafatası diplöe aralığı
  • Pelvis kemikleri
  • Uzun kemiklerin epifizi
  • hematopoez
EMBRİYONAL ve FETAL DÖNEM
  • Mezoblastik devre; Gower I (4 e )   Gower II (2 a ve 2 e )
  • Hepatik devre; HbF (2 a ve 2 g)
  • Miyeloid devre; HbA (2 a ve 2 b)
  • HEMATOPOEZ
    Kan Hücrelerinin Yapımı
  • STEM CELL: KÖK HÜCRE
  • Tüm Kan hücreleri
STEM CELL: KÖK HÜCRE  adını verdiğimiz ana hücreden gelişir
  • Kök Hücrelerin Diferansiyasyon: farklı hücrelere dönüşme ve Proliferasyon: çoğalma yeteneği vardır
Bu özelliklerinden dolayı: Pluripotent Stem Cell adını alır
  • HEMATOPOEZ
  • Pluri Potent STEM CELL: (KÖK HÜCRE)
  • Lenfoid ve Myeloid Stem Cell adını alan iki farklı
  • Multi Potent Stem Cell’ e farklılaşır.
  • LENFOSİT
  • Lenfoid STEM CELL: B ve T  Lenfoid Stem Cell adını alan iki farklı Uni Potent Stem Cell’ e farklılaşır.
  • LENFOSİT
  • B Lenfoid STEM CELL: olgunlaşır  ve B Lenfositlerini oluşturur.
  • B LENFOSİT > PLAZMA HÜCRESİ
  • B Lenfositler uyarı durumunda Plazma hücresine dönüşür ve
     İmmünglobulin Salgılar.
B Lenfosit ve Plazma Hücreleri Humoral İmmüniteyi oluştururlar.
  • LENFOSİT
  • T Lenfoid STEM CELL: olgunlaşır Ve
T Lenfositlerini oluşturur.
  • T Lenfositler, antijen ve mikroorganizmalara karşı hücresel düzeyde savunmaya katılırlar.
  • T4 Helper,
  • T8 Supresör,
  • Tc: Sitotoksik,
  • NK: (Naturel Killer: doğal öldürücü ) hücreler gibi alt gruplara ayrılırlar.
  • Bu Hücreler: Hücresel İmmüniteyi oluştururlar.
  • GRANÜLOSİT: LÖKOSİT
  • Myeloid STEM CELL: olgunlaşır Ve
  • Granülositleri (Lökositleri) oluşturur.
  • GRANÜLOSİT: LÖKOSİT
  • Granülositler(Lökositler);
  • Nötrofiller: antijen ve mikroorganizmalara karşı Fagositik savunmaya katılırlar ve Fagositik savunma sistemini oluştururlar.
  • Eozinofiller: Allerjik olaylarda rol alır
  • Bazofiller: Allerjik olaylarda rol alır
  • MONOSİT: MAKROFAJ
  • Myeloid STEM CELL: olgunlaşır ve bir grup hücre farklılaşarak
Monositleri oluşturur.
  • Monositler,
Makrofajlara dönüşür ve
Fagositik savunma sistemini oluştururlar.
  • MONOSİT: MAKROFAJ
  • Monosit ve Makrofajlar; antijen ve mikroorganizmalara karşı Fagositik savunmaya katılırlar.
  • Fagositik savunma sisteminin en güçlü hücrelerini oluştururlar.
  • MEGAKARYOSİT: TROMBOSİT
  • Myeloid STEM CELL: olgunlaşır Ve bir grup hücre
Megakaryositleri oluşturur.
  • Megakaryositlerden sitoplazmik organeller olan Trombositler gelişir.
  • MEGAKARYOSİT: TROMBOSİT
  • Megakaryositlerin sitoplazmik organelleri olan Trombositler; Kanamalarda ilk görev yapan ve
  Hemostatik tıkaç oluşturan hücrelerdir.
  • HEMATOPOEZİN KONTROLÜ:
    GROWTH FAKTÖR : SİTOKİNLER
Hematopoez, Growth (Büyüme) Faktörlerinin kontrolü altındadır.
IL 3
G-CSF
GM-CSF
ERİTROPOETİN
TROMBOPOETİN
  • HEMATOPOEZİN KONTROLÜ:
    GROWTH FAKTÖR : SİTOKİNLER
IL 3 : HKH ve tüm yönlenmiş kök hücrelerin
IL-5  EOZİNOFİL
İL-6   IL-1, IL-3 ve GM-CSF ile   sinerjistik B lenfosit ve   megakaryosit stimülasyonu
IL-7  B LENFOSİT
G-CSF: Granülosit:Nötrofillerin
GM-CSF: Granülosit ve Monositlerin
ERİTROPOETİN: Eritrositlerin
TROMBOPOETİN: Trombositlerin yapımını uyarır ve çoğalmasını kontrol eder

Bir Cevap Yazın