Kardiovasküler Sistemin Değerlendirilmesi

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

KARDİOVASKÜLER SİSTEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ

 

KARDİOVASKÜLER SİSTEMİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ANAMNEZ,

FİZİK MUAYENE,

LABORATUAR TETKİKLERİ,

 

  ile birlikte yapılır.

ANAMNEZ

YAKINMA

  ÜFÜRÜM DUYULMASI,

MORARMA (SİYANOZ),

GÖĞÜS AĞRISI,

BAYILMA ,

ÇARPINTI,

ÇABUK YORULMA,

SIK NEFES ALMA,

BESLENME GÜÇLÜĞÜ,

SIK SOLUNUM YOLU  infeksiyonları,

ÇÖMELME,

EKLEM ŞİŞLİĞİ,

TELEKARDİYOGRAFİ BULGULARI vs…

 

ANAMNEZ

 ÜFÜRÜM

uBaşlangıcı, İlk defa ne zaman duyulmuş,

uEşlik eden bulgular; (morarma, bayılma, çarpıntı, göğüs ağrısı, çabuk yorulma, nefes darlığı, ateş, anemi,..),

uSüresi; Sürekli mi, üfürüm bazen duyulup bazen duyulmuyor mu?

uArttıran faktörler (ateş, anemi, efor, pozisyon, )

uAzaltan faktörler (istirahat, duruş pozisyonu, ateşin tedavisi,..)

uYapılan/yapılmış tetkikler, tedaviler, kullanılan ilaçlar

ANAMNEZ

MORARMA (SİYANOZ)

uBaşlangıçı, (Erken yenidoğan dönemi, 3-6 aylık ,4 yaşında iken, vs,..)

uÖzelliği-yeri; periferik tipte mi, santral tipte mi?

uSüresi, sürekli mi, tekrarlar/ataklar halinde mi oluyor, aniden mi ortaya çıktı, yavaş yavaş arttı mı?

uBaşlatan ve/veya arttıran faktörler (Ağlama, beslenme, defekasyon, koşma, enfeksiyon,… )

uAzaltan faktörler (İstirahat, uyku, çömelme, oksijen verilmesi, bazı ilaçlar,… )

uEşlik eden semptomlar, (dalgınlık, ajitasyon, bayılma, konvülziyon geçirip geçirmediği, taşipne, nefes darlığı, öksürük, taşikardi-bradikardi, ateş-hipotermi,…)

uYapılan/yapılmış tetkikler,  tedaviler, kullanılan ilaçlar

ANAMNEZ

ÇABUK YORULMA,

uBaşlangıcı,

uSüresi,(sürekli, nöbetler halinde, …)

uEslik eden bulgular ( hışıltı, nefes darlığı,öksürük,terleme, taşikardi, halsizlik, enfeksiyon, ateş, morarma, şuur da azalma,.. )

uArttıran ya da başlatan faktörler (efor yapması, ateş, enfeksiyon, psikolojik travma, anemi, çarpıntı,vs,..)

uAzaltan ya da rahatlatan faktörler (istirahat, ilaç tedavisi,…)

uYapılan/yapılmış tetkikler, tedaviler, kullanılan ilaçlar

ANAMNEZ

ÇARPINTIHasta bazen çarpıntı ile palpitasyonu karıştırabilir. Tedaviye başlamadan önce mutlaka nabız sayısını öğrenmek yararlıdır.

Başlangıcı,

u Süresi; ne kadar sürdüğü (1-2 dk, birkaç saat/gün, vs,..)

uEşlik eden bulgular; (Çabuk yorulma, halsizlik, dinlenme ihtiyacı duyma, soğuk terleme, renginde soluklaşma, senkop, presenkop bulguları, vs),

uArttıran ya da başlatan faktörler;   (egzersiz, heyecan, uyku, istirahat,bazı ilaçlar, gıdalar…)

uAzaltan ya da iyileştiren faktörler; (bazı gıdaları almama, düzenli uyku, istirahat, öğürme-göze masaj gibi bazı özel manevralar, ilaç tedavisi,..)

uYapılan/yapılmış tetkikler, tedaviler, kullanılan ilaçlar

ANAMNEZ

BAYILMA ,(Senkop)

(Kardiyak,non-kardiyak)

uBaşlangıcı, daha önce olmuş mu, ilk mi?

uSüresi,(bir kaç saniye, 5-10 dakika, daha uzun,..)

uEslik eden bulgular (çarpıntı veya nabızda aşırı yavaşlama, kan basıncı düşüklüğü, biyokimyasal bozukluklar, morarma, soğuk terleme, baş dönmesi, bulantı, konvulziyon, nörolojik bulgular,..)

uArttıran ya da başlatan faktörler,(çarpıntı, efor, açlık, ayakta uzun süre kalma, sıkışıklık, kan görme, heyecan, ilaçlar-bazı gıdalar, belirgin nedensiz,..)

uAzaltan ya da rahatlatan faktörler (sık beslenme-sıvı alımı, düzenli uyku, ağır efordan kaçınma, ilaç kullanma, oturup dinlenme,..)

uYapılan/yapılmış tetkikler, tedaviler, kullanılan ilaçlar

ANAMNEZ

GÖĞÜS AĞRISI

uBaşlangıcı,

uSüresi,  birkaç saniye, 10-15 dakika, sürekli, vs

uAğrının yeri (bir yere lokalizemi, geniş bir sahadamı, yayılım gösteriyor mu,  ),

uŞekli (bıçak batar gibi, yanıcı, sıkıştırıcı,..)

uEşlik eden bulgular; (nefes darlığı, nefes alamama, öksürük , dispepsi, trauma öyküsü, korku, fenalık hissi, bilinen kalp hastalığı varlığı, soğuk terleme, morarma,   )

uArttıran ya da başlatan faktörler;   (egzersiz, heyecan, derin nefes alma, uyku, istirahat,bazı ilaçlar, gıdalar…)

uAzaltan ya da iyileştiren faktörler; (derin nefes almama, belirli pozisyonlar, istirahat, masaj yapma, gıdalara dikkat etme, analjezik ilaçlar,..)

uYapılan/yapılmış tetkikler, tedaviler, kullanılan ilaçlar

ÖZ GEÇMİŞİ

Kaçıncı gebelik, kaçıncı doğum,

Gebelik Öyküsü:

Gebelik süresi

**Gebelikte geçirilen hastalıklar(Kızamıkçık, kollagen doku hastalığı,diabet,FKU…),

gebelikte kullanılan ilaçlar,

radyasyona maruz kalma, ve sigara kullanımı öyküsü,**

Doğum öyküsü;

Doğumun şekli (sezaryan sa; endikasyonu)

Postnatal öykü;

Doğum anındaki rengi,

Hemen ağlayıp ağlamadığı,

Canlandırma uygulandı mı,

Konvulziyon, morarma, sarılık geçirdi mi ?

Göbek kaçıncı günde düştü,

Beslenme öyküsü:Anne sütü aldı mı, ne kadar süre ile ?, verilenleri rahat alabiliyor mu?  İştah durumu nasıl?

Aşıları

Geçirdiği hastalıklar

SOY GEÇMİŞİ

1.Anne ve babanın yaşları, sağlık durumları-bilinen hastalıkları, akrabalık durumu,

2.Kardeşlerin yaşları, cinsleri, sağlık durumları, ölü doğum ya da düşük varsa nedenleri,

  1. Diğer aile bireylerindeki hastalık durumu (erken ve/veya ani ölüm öyküsü, koroner kalp hastalığı öyküsü, doğumsal kalp hastalığı öyküsü, diabet, tbc, malignansi durumu, vs…

KARDİOVASKÜLER SİSTEMİN MUAYENESİ

-’’Kardiovasküler sistemin muayenesi genel fizik muayenenin bir parçası olmalıdır.’’

-İyi bir muayene için çocuğun sakin olması, doktordan korkmaması gerekir.

Hastanın , 

  .ağırlığı       ( persantili)  .ateşi

  .boy uzunluğu(     ‘’  )  .nabız sayısı,

  .baş çevresi,   (   ‘’        )  .solunum sayısı,

        .kan basıncı,

.periferik arterlerinin nabızlarının değerlendirilmesi

KARDİOVASKÜLER SİSTEMİN MUAYENESİ

Dört  esas  muayene şekli vardır:

  1-İnspeksiyon

  2-Palpasyon

  3-Perküsyon

  4-Oskültasyon

İNSPEKSİYON

Hastanın odaya girişiyle başlar. Çocuğun genel görünümü, şuur durumu, siyanozu, döküntüleri, solunum sıkıntısı olup olmadığı ortopnesi, gelişme durumu gözlenir.

İNSPEKSİYON

Tipik fenotip=doğumsal kalp hastalığı birlikteliği

DOWN SENDROMU(TRİZOMİ21): %40 Endokardial yastık defekti, Fallot tetralojisi,VSD,.

TURNER SENDROMU(45+X0)  :%20-40 Aort koarktasyonu, aort darlığı ve aort kökü dilatasyonu

MARFAN SENDROMU  :%35 Aortik dilatasyon, sinüs varsalva dilatasyonu, aort yetersizliği, mitral valv prolapsusu, mitral yetersizliği,…

WILLIAMS SENDROMU  :%50 Supravalvüler aort darlığı, periferik pulmoner arter darlığı,

NOONAN SENDROMU  :%50 Valvuler pulmoner darlık, hipertrofik kardiomiyopati,

İNSPEKSİYON

Solunumu rahat mı-sıkıntılı mı

İnterkostal çekilmeler, burun kanatı solunumu, hışıltı, vs…

*Toraksın şekli

Pektus ekskavatum, pektus karinatum, fıçı göğsü, kifoz, skolyoz

Deri rengi (sarılık, siyanoz, solukluk)

*Siyanozu var mı-yok mu?Siyanoz, deri ve mukozaların armış arteriyel desatürasyonuna (redükte hemoglobin 5 g/dl üzeri) bağlı mavimsi-mor renkte görülmesidir. Dudaklar, dil, gözler ve ekstremite uçlarından değerlendirilir.

  Hipoksi,

*Çomak parmak;  siyanotik kalp hastalıkları yanında,

  Ciddi karaciğer hastalıkları,

  Kronik akciğer hastalıkları ve akciğer   absesi,

  Enfektif endokardit,

  Kronik enflamatuar barsak hastalıklarında da görülür

İNSPEKSİYON

*Kutis marmaratus,

*Eritema marjinatum,

*Boyun venlerindeki dolgunluk; perikardial effüzyon, sağ kalp yetersizliği, intra torasik basınç artışı , vena kava süperior kanının sağ atriuma boşalmasında güçlük olan durumlarda izlenir.

Hasta 45 derece yatar konumdayken jügüler venöz dolgunluk değerlendirilmelidir;

*Boyunda karotik arterlerde arterlerin dansının görülmesi  aort yetersizliği için tipiktir.

İnspeksiyonla ayrıca eklemlerde şişlik, kızarıklık

(artrit bulguları), yüzde ödem, karında asit, ekstremitelerdeki istemsiz hareketler (korea), apeks atımının yeri, cilt döküntüleri, … tanımlanabilir.

PALPASYON

Belli bir sıra ile  yapılmalıdır.

1-Periferik nabızların muayenesi

(radial arter, brakial arter, femoral arter, popliteal arter, dorsalis pedis nabazanları) kaydedilmelidir.

Örn:  Femoral arterlerin nabzı zayıf ya da alınamıyor; üst ekstremite nabızları normal/kuvvetli ise; aort koarktasyonu

tüm nabızlar dolgun ise;aort yetersizliği , PDA, arterio-venöz fistüller, anemi, hipertiroidi, vs

tüm nabızlar zayıf ise  ;yenidoğanda kritik aort darlığı ya da atrezisi, Takayasu hastalığı, konjestif kalp yetersizliği düşünülmelidir.

PALPASYON

Hızlı,  fakat zayıf hissedilen nabızlar,filiform nabız,

bir güçlü, bir zayıf nabız (pulsus alternans),

perikardial effüzyonda pulsus paradoksus şeklinde nabızlar alınabilir.

Nabızlardaki düzensizlik aritmi tanısını düşündürür.

PALPASYON

2-Kalp tepe atımının yeri

Normalde;

yenidoğan 3-4 yaşına kadar sol 4.İKA ,

ileri yaşlarda sol 5-6.İKA ve MKH’ın kesiştiği yerdedir. Apeks atımı normodinamik ya da hiperdinamik belirtilmelidir.

3-Tril, Palpasyonla ele gelen titreşimlerdir. Genellikle üçüncü dereceden şiddetli üfürümün varlığında tril palpe edilir. Tüm göğüs kafesi ve boyun tril açısından elle muayene edilmelidir ve kaydedilmelidir. Tril en iyi alındığı odağa göre, o yerin patolojilerine aittir.

4-KARACİĞER PALPASYONU

5-ÖDEM

Perküsyon

Kalp muayenesinde, kalbin sınırlarını  belirlemede günümüzde oldukça kısıtlı olarak kullanılmaktadır.  Kalp hudutlarını belirlemede daha çok radyografiden yararlanılmaktadır.

Karaciğer üst sınırı için kullanılır.

OSKÜLTASYON

Oskultasyon için hasta olabildiğince rahatlatılmalı, sessiz, sıcak bir odada uygun steteskop kullanılarak oskültasyon yapılmalıdır.

Oskültasyon ile tüm prekordium, akciğer alanları ve  boyun dinlenmelidir.

OSKÜLTASYON

Kalp odaklarının yerleri  ;

SAĞ İKİNCİ İNTERKOSTAL ARALIK  ;(I.aort odağı)

SOL İKİNCİ İNTERKOSTAL ARALIK  ;(pulmoner odak)

SOL 4-5. İNTERKOSTAL ARALIK       ;(triküspit odak, kalp kaidesi)

4-5.İNTERKOSTAL ARALIĞIN MKH KESTİĞİ YER

;(mitral odak, apeks)

  OSKÜLTASYON

Kalp seslerinin şiddetini belirleyen faktörleri

Kalp seslerinin   Kalp seslerinin    arttığı haller;  ;   azaldığı haller

(İyi duyulduğu)    (Zayıf duyulduğu)

-İnce göğüs duvarı,    -Şişmanlık,

-Taşikardi,      -Plevrada sıvı   toplanması,

-Tirotoksikoz,  -Perikartda sıvı   toplanması,

-Anemi,…  -Kızlarda göğüs dokusu,

-Amfizemli göğüs   yapısı,

-Kalp yetersizliği,

OSKÜLTASYON

Kalp sesleri 

BİRİNCİ KALP SESİ (S1): Sistolün başlangıcını belirler.Genel olarak atrio-ventriküler kapakların (mitral ve triküspit) kapanması sonucu oluşur. Mitral ve triküspit kapaklar birbirine çok yakın kapandığından TEK bir ses olarak duyulur.

İKİNCİ KALP SESİ (S2) :Diastolün başlangıcını belirler. Semilunar (aort, pulmoner) kapakların kapanmasıile, iki komponentden; aortik (A2), pulmoner (P2) den oluşur.

ÜÇÜNCÜ KALP SESİ (S3) :Diastol başlangıcında atrio-ventrriküler kapakların açılması ile kanın ventriküllere dolarken kordalara, papiller kaslara ve kalp duvarına çarpması ile ortaya çıkar. Sağlıklı çocuklarda ve gençlerde fizik aktiviteden sonra normal olarak duyulabilir.

DÖRDÜNCÜ KALP SESİ (S4) :Atrial kasılma (sistol) da, sol atriumun kasılması ile gelişir. Nadiren duyulur.Genellikle S1 içine karışmıştır.

OSKÜLTASYON

PERİKARDİAL FROTMAN (SÜRTÜNME) SESİ; Prekordiumda inspirasyonda daha şiddetli duyulan kaba, gıcırtı niteliğinde bir sestir.

GALLOP RİTMİ, kalp seslerinin dört nala giden at sesi gibi duyulmasıdır. Normal iki kalp sesine üçüncü sesin eklenmesi ile ortaya çıkar.

ÜFÜRÜMLER

Üfürüm ; Kalp ve damarlarda ki yapı ve hemodinamik değişiklikler sonucu nitelik, frekans, şiddet ve devam süresi farklı olabilen işitilebilen titreşimlerdir.

(Titreşim, palpasyonla hissedilebilirse trill denir.)

Üfürümler;

  1. a) Şiddeti*,
  2. b) Frekansı,
  3. c) Niteliği,şekli
  4. d) Yeri*,
  5. e) Zamanlaması*,

na göre değerlendirilir.

Şiddeti;

Altı dereceye ayrılır ve altı derece üzerinden yazılır (1°/6, 3°/6 gibi).

  1. derece ;Çok zor duyulurlar.

II.derece  :Biraz daha şiddetlidir.

III.derece  :Hafif tril ile beraberdir.

IV.derece  :Tril daha rahat palpe edilir.

V.derece  :

VI.derece  :Çok rahat bazen dışardan bile duyulabilen üfürümlerdir.

Frekansı;Saniyedeki titreşim sayısıdır.

Tüm organik üfürümler, YÜKSEK frekanslı (>250) ,

Masum üfürümler, ALÇAK frekanslı (<250) kabul edilirler.

Niteliği; Dinleme bulgusu olarak üfürümler sert, müzikal, yumuşak, rüzgar gibi (üfleyici) nitelikte olabilir.

Masum üfürümler yumuşak; VSD, aort yetersizliği, mitral yetersizliği üfürümleri haşin olarak nitelendirilir.

Şekli,

Kreşendo üfürüm: Önce hafif, giderek güçleniyorsa denir.(Mitral darlığı, triküspit darlığının geç diastolik üfürümleri gibi,)

Dekreşendo üfürüm: Önce şiddetli, giderek azalıyorsa denir.(Aort yetersizliği, pulmoner yetersizlik,..)

Plato tipi üfürüm: Başlangıçtaki şiddetlerini sonuna kadar aynen devam ettirirler.(VSD, MY, TY’ deki pansistolik üfürümler gibi)

Kreşendo-dekreşendo (diamond) üfürüm:Şiddeti önce artar pik yapar, sonra giderek azalır. (Pulmoner darlık, aort darlığı sistolik ejeksiyon üfürümü)

To and fro üfürümü: Sistolik ve erken diastolik üfürüm birliktedir. (PS+PY, AS+AY, VSD+AY;..)

İşitilme zamanı:

Üfürümler I. ve II. kalp sesine göre zamanlandırılırlar. Buna göre üç gruba ayrılırlar:

SİSTOLİK ÜFÜRÜMLER, I. ve II. ses arasındadır. (VSD, AS, PS, MY, TY,..)

DİASTOLİK ÜFÜRÜMLER, II. ve I. ses arasındadır. (AY, PY, Mitral darlığı,…)

DEVAMLI ÜFÜRÜMLER, Sistol ve diastol boyunca sürer. (PDA, yapay sistemik-pulmoner şantlar, aortiko – pulmoner pencere, arterio – venöz fistüller,

…)

Altta yatan patolojilere göre ;

ORGANİK ÜFÜRÜMLER  ;Kalp ve/veya damarlarda bir defekt vardır.

FONSİYONEL ÜFÜRÜMLER: Kalp dışı nedenler  (anemi, gebelik, hipertiroidi, yüksek ateş,gibi  hemodinamik değişiklikler) sonucu ortaya çıkar.

MASUM ÜFÜRÜMLER  :Kardiak veya ekstra kardiak üfürüm oluşturacak hiçbir patoloji olmadan duyulan üfürümlerdir. Araştırıcılara göre çocukluk çağında %50-60 oranında görülür.

Fonksiyonel ve masum üfürümler;

 

şiddeti III.dereceyi geçmeyen,

  müzikal-yumuşak nitelik te,

  kalpte ve büyük damarlarda patoloji bulunmayan,

sistolik üfürümlerdir.

Kural olarak diastolik üfürümlerin tümü patolojiktir.

LABORATUAR TETKİKLERİ

Normal kardiak değerlendirme için

  Tam kan sayımı,

  EKG (13 derivasyonlu),

  Telekardiografi,

  Ekokardiografi**,

LABORATUAR TETKİKLERİ

Özel durumlar için;   

     Sedimentasyon, ASO, CRP vs,…

   Holter EKG,

  Eforlu EKG,

  Baryumlu özefagus grafisi,

  Bilgisayarlı tomografi,

  Manyetik rezonans görüntüleme,

  Radyo nüklit anjiografi,

  Kateter-anjiografi,

  Kardiak biopsi,

Bir Cevap Yazın