Makat Doğum

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

MAKAT  DOĞUM

 

Makat gelişi fetusun  gluteus bölgesinin maternal pelvis giriminde gelen kısım olarak bulunmasıdır

1- Saf makat                                % 60-65

2- Tam makat                              % 5

3- Tam olmayan makat :             %  25-35

– Tek ayak

– Çift ayak

– Diz  gelişi

Saf Makat Gelişi

Tam Makat Gelişi

Tam Olmayan Makat Gelişi

Bir veya iki kalça eklemi kısmi fleksiyonda, önde gelen kısım fetusun ekstremiteleri

Tek ayak gelişi, çift ayak gelişi, diz gelişi

Gelen kısım pelvisi iyi dolduramaz, iyi dilate edemez

Makat gelişi term öncesi gebeliklerde fizyolojik bir durumdur

Makat gelişi doğum kilosu ile yakın ilişkilidir,

Tüm doğumların %4’ü,

Prematüre doğumların %15’ini oluşturur

Terme yakın fetus uterus kavitesinin şekline en uygun durumda yer alır – longitudinal situs ve verteks gelişi (küçük fontanel)

İnternal rotasyonu bozan predispozan faktörler varsa makat gelişi ortaya çıkar

Predispozan Faktörler

Uterusun aşırı gerginliği

          – polihidroamnios

        – çoğul gebelik

Uterus anomalileri:

          – septus

        – bicornis

        – unicornis

Gevşek abdominal ve uterin kas dokusu

          – anne yaşının ilerlemesi

        – grandmultiparite

Fetal anomaliler

            – hidrosefali

          – anensefali

          – otosomal trisomiler

Pelvis engeli

            – plasenta previa

          – miyomlar

          – diğer pelvis tümörleri

          – dar pelvis

Tanı

Abdominal muayene

        – fundusta sert, balote eden baş

         – pelvis giriminde yumuşak makat

Vajinal muayene

        – saf ve tam olan gelişlerde anus deliği ve tuber

            iskiiler aynı doğru uzerinde palpe edilir

        – tam olmayan gelişlerde makat yanında ya da

            önünde ayak, diz gibi kısımlar palpe edilir

USG tanıyı kesinleştirir, pelvis ve fetusa ait ölçümleri yapabilir

Antepartum Yaklaşım

Otuz iki haftadan önce  spontan verteks gelişine döner( Multipar 2/3,Nullipar 1/3)

Dönmezse  bazı hekimler nullipar 36 haftaya, multipar 38 haftaya kadar bekleyip dış versiyon yapabilirler

Daha çok sezaryan veya vajinal yolla makat doğum yapılır

Versiyon

Versiyon

(Eksternal Sefalik Versiyon)

Tokolitik kullanımı ve epidural analjezi (abdominal relaksasyon için) tartışmalı

Başarı: Primigravidlerde %35-57 arası, multiparlarda %52-84 arası. İşleme bağlı sectio oranı %0.4-4

Komplikasyonlar: Geçici veya kalıcı FHR değişiklikleri (%40), ağrısız vaginal kanama, dekolman, rüptür, AS embolisi, fetomaternal kanama, preterm eylem(rcog, %3), fetal ölüm. Pleksus brakialis yaralanması ve femur kırığı da bildirilmiştir

Eski sectio’luda uygulama tartışmalı. Travay sırasında yapılmaz

Doğum Şekli

Bazı hekimler tüm makat gelişlerinde travma ve asfiksiden kaçınmak için sezaryan önermektedirler

Ama;

² C/S fetal travma ve asfiksiyi önleyeceği garanti değil

² Maternal mortalite ve morbiditeyi artırır

    ² anomalili fetusların C/S ile  doğumuna neden olabilir

Doğum Şekli

Sonuçlar:

   ² Perinatal fetal ölüm,travma ve asfiksi açısından fark 

       bulmamışlar

   ² Maternal mortalite, ateşli morbidite, kan      

       transfüzyonu,hastanede kalış süresi,  vajinal doğumda

       daha az

   ² Özenle seçilmiş vakalarda miadında makat gelişli fetuslara

        vajinal doğum uygulanabilir. Makat gelişi tekbaşına  C/S                         endikasyonu değildir

Green ve ark.Sezeryan ve vajinal yolla makat  doğumu karşılaştırmışlar

Collea ve ark.Saf makat gelişli  sezeryan ve  vajinal doğumu karşılaştırmışlar

Gimovsky ve ark. Tam ve tam olmayan gelişli   vajinal doğum ve sezeryanı karşılaştırmışlar

Vajinal Doğum Endikasyonları

C/S geçirmemiş

Fetal ağırlık 1500 gr fazla, 3800 gr az

Pelvis boyutları normal

Başın ekstansiyonda olmaması

Kolların baş üzerinde  olmaması

² Doğumda anestezi ve pediatri  

         uzmanı bulunmalı

      ² Geniş epizyotomi yapılmalı

Sectio önerisi

İri fetus

Kontrakte ve uygun olmayan pelvis

Hiperekstansiyonda baş

Uterin disfonksiyon

Ayak gelişi

Travayda veya doğurtulması gereken sağlıklı 25-26 hafta< fetus

Ağır IUGR

Perinatal ölüm veya doğum travması anamnezi

Sterilizasyon istemi

Vajinal Doğum şekilleri

Spontan makat doğum: Bebeğin tümünün elle yardım olmaksızın doğması (nadir)

Total makat ekstraksiyonu

² Daha çok çoğul gebeliklerde kullanılır.

    ² Tekil makat gelişlerinde hemen hiç bir zaman 

           kullanılmaz

Parsiyel makat ekstraksiyonu (en sık kullanılır)

 

Tam Olmayan Makat Gelişi

%10  kordon sarkması olabilir.Bu nedenle bazı doğumcular her zaman C/S önerir

%90 kordon sarkması olmamakta  bazı hekimler sürekli monitor altında acil C/S olanakları  sağlanıp vajinal doğum  denemektedir

Doğum Eyleminde Yaklaşım

Makat doğumda uygulanan manevralar
Sıra ile en basit ve kolayından başlanır,başarı sağlanamaz ise diğerlerine geçilir.
 Bracht

  Müller

  Löwset

  Klasik

  Mauriceau-Veit- Smellie

  Prag

  Wiegand-Martin-Winkel

  Pinard

Parsiyel Makat Ekstraksiyonu

Bracht Manevrası

Bracht

Müller Manevrası

Kolların doğurtulması için kullanılır

Her iki elin baş parmakları ve diğer dört parmakları trokanterlerden tutulur

Bebek önce koksiks yönünde çekilerek ön omuz ve kol doğurtulur

Sonra simfis yönünde çekilerek arkadaki omuz ve kol sakrum konkavitesinden yararlanılarak doğurtulur

Löwset Manevrası

Müller manevrasının denenmesine rağmen başarı sağlanamıyorsa uygulanır.Amaç sıkışan ön omuzu kurtarmaktır

Baş parmaklar sakrum üstüne gelecek şekilde pelvis kavranır

Hafif lateral fleksiyon yaptıracak şekilde gövde yukarı doğru itilerek çocuk yükseltilir, sonra arka skapula öne gelinceye kadar 180° döndürülür

Ön omuz kurtarılır

Sırt önde tutularak gövde ters yönde 180° döndürülerek diğer kolda öne getirilir ve omuz kurtarılır

Löwset manevrasıyla başarı, sırtın semfize doğru döndürülmesine bağlıdır

Klasik Manevra

Bebeğin kolları vücudun yukarısına uzamışsa kolların kurtarılması için kullanır

Her iki ayak tek elle tutulup yukarı kaldırılır

Diğer elle sakrum tarafından vajene girilerek humerusa erişilir, dirsek bulunarak iki parmak ile kol fetusun göğsü üzerinden sıyrılır ve kurtarılır

Klasik Manevra

Fetus kendi ekseni etrafında 180° döndürülür

 

Arkaya getirilen diğer kol kurtarılır

Klasik

Mauriceau-Smellie-Veit manevrası

Wiegand-Martin-Winkel

Özellikle ayak gelişlerinde, collum tam açılmadan yapılan  ekstraksiyonlar  ve ılkındırmalarla baş pelvis girimini geçemiyorsa,

W-M-W manevrası ile başın pelvise girmesi sağlanır ve doğum diğer manevralarla gerçekleştirilir

Başarı sağlanamaz ise arkadan gelen başa piper forsepsi uygulanır

Prague  Manevrası

Makat doğumda önemli nokta sırtın arkaya dönmesini engelleyerek  öne dönmesini sağlamaktır

Eğer sırt  arkaya dönerse  baş ancak burun köküyle  simfize dayanarak, oksiputun perineden sıyrılması ile doğar

Prague manevrasında bir el başın arkasından omuzlara  çengel gibi yerleştirilerek bebek simfize doğru çekilir

Daha sonra bebek anne karnına doğru katlanarak oksiputun perineden sıyrılması sağlanır

Prague

Pinard
Saf makat prezentasyonu vakalarında ayağın vajinaya doğurtlmasında kullanılır

Bacakların bulunduğu taraftaki el ile girilerek makat vaginadan pelvis girimine doğru itilir

İşaret parmağı ile fossa popliteaya basınç yapılarak bacak fleksiyona zorlanır, ayak yakalanır ve gövde üzerinden kaydırılır.

Aynı yolla diğer bacakta kurtarılabilir.

Pinard

Forseps   Uygulanması

Makat Doğum Komplikasyonları

Maternal  komplikasyonlar:

  Verteks gelişlerine  kıyasla

² Mortalite açısından fark yok

² Operatif girişim daha sık olduğu için postop. 

                   komplikasyonlar daha sık

² Ender olsa da doğum yöntemlerine bağlı olarak

                   doğum yolu yaralanmaları

Makat Doğum Komplikasyonları

Fetal komplikasyonlar:

˜ Perinatal mortalite  üç  kat  fazla

    Sebepleri:

             ²  Prematürite

          ²  Malformasyonlar, konjenital anomaliler

          ²  Baş travması; kırıklar, tentoriyel yırtıklar, intrakranyal

                    kanamalar

             ²  Yumuşak doku, iç organlarının zedelenmesi

             ²  Humerus, klavikula kırıkları,brakial pleksus

                   zedelenmesi

             ²  Servikal medulla spinalis travmaları

          ²  Umbilikal kordon sarkması :      saf makat gelişlerinde %0.4,

                                                                         tam makat gelişlerinde %5-6

                                                                         tam olmayan makat gelişlerinde %10

 

Makat prezantasyonda doğum
Sonuçlar

Doğum yöntemi tercihi hala tartışmalı

Termde ECV, güvenli gözükmekte olup ülkemiz için alternatif olarak değerlendirilmeli

Termde planlı sectio özellikle nulliparlarda bir seçenek

Katı seçim kriterleri ile vaginal doğum özellikle multiparlarda mümkün

Preterm fetusda (26-32 hafta arası) sectio tercih edilebilir (4 RKÇ, cs’nun bir avantaj sağlamadığını göstermiş ama sayılar yetersiz)

Travay yavaş ilerliyorsa sectio göz önünde bulundurulmalıdır

Vaginal doğumda deneyim ve ekip önemli

Makat Doğum ve Zeka

1967-1979 yılları arasındaki 8738 makat 384832 baş prezentasyonla doğmuş erkek populasyon değerlendirilmiş

Kullanılan zeka testi;Standart 9 ‘Stanine’ testi

Makat doğumlarda baş prezentasyona göre ortalama skor çok az yüksek(5.26vs5.22 p:.05)

C/S ile doğan makat prezentasyonlu bebeklerde vaginal doğuma göre ortalama skor daha düşük((p:.3)

Baş prezentasyonda vaginal doğumda C/S’ye göre ortalama skor daha yüksek

Obstet.Gynecol.2005Jan;105(1):4-11

Bir Cevap Yazın