Metabolik Kemik Hastalıkları

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI

 

KEMİĞİN HASTALIKLARI

Destek yapısında fonksiyon bozuklukları

Kırıklar

Ağrılar

Metabolik değişiklikler

Hiperkalsemi

Hipokalsemi

Hiperfosfatemi

Hipofosfatemi

KEMİK HASTALIKLARINDA KLİNİK BULGULAR

Ağrı

Kırık

Lokal şişlikler

KEMİĞİN YAPISI

MATRİKS

Kollajen matriks

Tip I kollagen lifler: Lamellar düzen

Glikoproteinler

Proteoglikanlar

Kollajen dışı matriks

Gla proteinler

Vit K bağımlı proteinler

Osteokalsin

Matriks glutamil proteinleri

Protein S

Osteopontin

Osteonektin

Fibronektin

Kemik Sialoprotein

Trombospondin

MİNERAL TABAKA

Hidroksiapatit kristalleri

KEMİK HÜCRELERİ

KEMİK HÜCRELERİ

Osteoblast

Kaynak:Mezanşimal stem cell

Görev:Kemik matriks sentezi (Osteoid doku)

Osteoid mineralizasyonu

Osteoklast regulasyonu

TGFBeta, IGF-I, PDGF, FGF, ALP

Reseptör:PTH, vit D, PG, IL, TGFBeta

İleri süreç: Osteosit

KEMİK HÜCRELERİ

Osteoklastlar

Kaynak:Makrofaj-Monosit hattından (Hematopoetik kaynak)

Reseptör: CSF-I, Kalsitonin

Sentez:Lizozomal enzimler, Asit ortamın sağlanması

Demineralizasyon, Kollagen yıkımı

Osteositler

Kaynak:Osteoblastlar

Görev: Sitoplazmik uzantılarla haberleşme,

kemiğin canlı kalmasını sağlar

Kemikte Büyüme ve Remodelling

Büyüme plağı

Kondroplast-Osteoklast-Osteoblast

Remodelling

Osteoklast-Osteoblast-Osteosit

Yeniden Yapılanmanın Regulasyonu

Temel çok hücreli ünite sağlar

Kortikal kemikte 100 gün sürer

Trabeküler kemikte 200 gün sürer

Yeniden Yapılanmanın Regulasyonu

Etkileyen Hormonlar:

PTH

Kalsitonin

İnsülin,

GH

IGF-I

Aktif D vit oluşumu

Vit D, Kalsiyum

Glukokortikoidler

Östrojenler; IL-I, IL-6, TGF-Beta

Androjenler

Tiroid hormonları

Yeniden Yapılanmanın Regulasyonu

Lokal Faktörler

PDGF

FGF

TGF-Beta

IL’ler

TNF-alfa

Kalsiyum Homeostazı

Oral kalsiyum alınımı

İntestinal Kalsiyum emilimi

1,25 OH2-D3

PTH

Renal tubuler kalsiyum reabsorbsiyonu

Kemik rezorbsiyonu

D vitamini

7 Dehidrokolesterol

Güneş ışığı

Kolekalsiferol (Vit D3)(Diyet ve Güneş ışığı)

Vit. D bağlayıcı protein

Karaciğer

25 Hidroksikolekalsiferol(25 OH D3)

Böbrek (Renal-Lenfomatoz-sarkoid doku)

1 alfa hidroksilaz

1-25 (OH)2 D3, 24-25(OH)2 D3

PTH

84 aa

Serum kalsiyumu

Osteoklast-hızlı etki

Kalsiyum intestinal emilimi-yavaş etki

Aktif D vit sentezi

Renal kalsiyum emilimi

Fosfat atılımı

cAMP artışı

KALSİTONİN

32 aa

C hücreleri

Osteoklast

Renal kalsiyum atılımı

Renal fosfor atılımı

Tiroid Hormonları

Kemik iç döngüsü artışı

Hiperkalsemi

BİYOKİMYASAL TETKİKLER

Total plazma kalsiyumu

Plazma Fosfatı

25 OH vit D

İdrar Ca

PTH

ALP

Osteokalsin

Tip I kollagen peptidleri

İdrar hidroksiprolini

İdrar pridonilini

Total Plazma CA

İyonize:% 40

Proteine bağlı

Kompleks

Plazma FOSFATI

Serbest

Total

Kemikte % 80

En önemli atılma yeri renal

PTH’nın etkisi

Renal yetmezlik

25 OH D Vitamini

Yaz-kış-güneş etkisi

Hipokalsemiklerde düzeyi

Raşitizmde düzeyi

İdrar Kalsiyumu-Fosforu

24 saatlik idrarda atılış miktarları

Taş hikayesi

PTH ölçümü

İntakt PTH

C terminal PTH

N terminal PTH

Orta bölge PTH

idrarda cAMP

KEMİK YAPIM PARAMETRELERİ

Serum ALP

KC,Kemik, Böbrek, Plasenta

Serum Osteokalsin

Tip I kollagen propeptidleri

Kemik Rezorbsiyon İşaretçileri

İdrar hidroksiprolini

Diyet

Spesifik değil

İdrarda kollajenin pridonilin çapraz bağları

Teşhis Yöntemleri

Düz grafiler

Kemik lezyonları

Dansite: % 50 ‘den fazla düşüşlerde görülebilir

Radionüklid yöntemler

Tec 99 m işaretli metilen bifosfonat ile kemik sintigrafisi-Artmış aktivite

DEXA

Q-CT

Q-USG

KEMİK BİYOPSİSİ

OSTEOPOROZ

TANIM;BİRİM ALANDAKİ KEMİK MİKTARINDA AZALMA

Osteoporozun sınıflandırılması

-Yaşa göre (juvenil, adult, senil)

-Lokalizasyona göre (genel, bölgesel)

-Tutulan kemik dokuya göre (trabeküler, kortikal)

-Nedene göre (primer, sekonder)

-hızlı turnoverli, yavaş turnoverli

Primer Osteoporoz

  idiopatik (juvenil, adult)

  Postmenopozal (Tip I)

  Senil (Tip II)

Bazı risk faktörleri

Geç menarş,
Erken menapoz,
6 aydan fazla amenore,
Ooferektomi,
Çok doğum,
Uzun emzirme süresi (sütle kalsiyum kaybı),
Komplikasyonları kliniğini oluşturur !!!

Vertebra kırıkları (Mikro-Makro)

Bel ağrısı

Sırt ağrısı

Kifozite

Femur proksimal  kırıkları

Ön kol kırıkları (Colles fraktürü)

Bel Ağrısı Nedenleri ?

Kronik kas-ligament gerilmeleri,

Osteoartrit

Kronik intervertebral disk hastalıkları

Faset eklemler

Spinal stenoz bel ağrıları

KIRIKLARIN SONUÇLARI

Ağrı,

Deformite,

Postural değişiklikler,

Hareket sırasında rahatsızlık hissi,

Kişinin imajında değişiklik

Vertebra Kırıkları

En sık oluştuğu yerler

T11-L4

T5-T8

Çoğu asemptomatik

Sayısının birden fazla olması sorunları arttırır

Kalça kırıkları

Uzun dönem sonuçları

İlk 1 yılda % 12-30 mortalite

Postoperatif komplikasyonlar

Yürüme yeteneğinin kazanılamaması

Bağımsız yaşama dönememe

Rezidü ağrı

Osteoporozda Kırık Oluşumunda etkili faktörler

Kemik dayanıklılığını azaltan faktörler

Düşme

Kemik Dayanıklılığını azaltan faktörler

1)Kemik kitlesi

2)Kemik kalitesi

3)İskelet geometrisi

4)Kemik turnover hızı

5)Yaş

Kemik kitlesi

Ulaşılan zirve kemik kitlesi

(-)

Yılda kaybedilen kemik kitlesi

Ulaşılan zirve kemik kitlesi

Genetik ( % 60-80 etki)

Vücut şekli-yapısı

Çevresel faktörler

Beslenme

Fiziksel aktivite

Seks steroidlerinin durumu

Yılda kaybedilen kemik kitlesi (orta yaşta)

Premenapozal dönem

Etyoloji ?

Erkekler

Etyoloji ?

Postmenapozal dönem

Östrojen eksikliği

% 2/yılda-İlk 5 yıl

% 1/yılda-Sonraki yıllar

Andropoz

Androjen eksikliği

Yılda kaybedilen kemik kitlesi (İleri yaş)

Kalsiyum dengesi bozulması

Kalsiyum alımında azalma

D vitamini düzeyinde azalma

İntestinal D vitaminine direnç

Sekonder hiperparatiroidi

KALİTELİ, ZİRVE KEMİK YOĞUNLUĞU-KEMİK KAYBININ DURDURULMASI NASIL SAĞLANIR ?

Sağlıklı Beslenme

Yaşam Boyu Düzenli Eksersiz

Yeterli Seks Hormonları

Kemik üzerine olumsuz etkisi olan hastalıkların tedavisi

Kemik üzerine olumsuz etkisi olan ilaçların dikkatli kullanımı

KİMLERDE OSTEOPOROZ RİSKİ FAZLADIR ?

Kortikosteroid kullananlar-Fazlalığı olanlar

Tiroid Hormonları yüksek olanlar

Seks Steroidleri Eksik Olanlar

Ailede osteoporoz olanlar

İleri derecede zayıf olanlar-beslenme problemi olanlar

Erken Menopoza girenler

PARATİROİD HASTALIKLARI

HAREKETSİZ KALANLAR-YATAĞA BAĞIMLILAR

Düşme riskini arttıran önemli faktörler

1)Sedatif kullanımı,

2)Kognitif bozukluklar,

3)Alt ekstremite rahatsızlıkları,

4)Palmomental refleks,

5)Ayak problemleri,

6)Yürüme ve denge bozuklukları,

Saptanan kırıklarda risk faktörleri

1)Vücut kitlesi düşüklüğü, kilo verme,

2)Halsizlik,

3)Sigara

4)Sedatif kullanımı,

3)Nörolojik hastalıklar,

4)Göz problemleri,

5)Düşme hikayesi,

6)Annede kalça kırığı,

7)Önceki kırık hikayesi

8)Düşük kemik kitlesi

Kemik kitlesi ve Kırık ilişkisi

Eksponensial ilişki

Kitlede her 1 SD azalma ile kırıkta 1,5-2 misli artış

Kırık oluşabilmesi için önemli kemik kaybı

Önemli kemik kaybı olanlarda minimal kemik kitlesi değişiklikleri kırık riskinde önemli değişiklikler oluşturur

Kırığı önleyici faktörler

Obezite

Osteoartroz

KMD Ölçüm Metodları

1963, distal radius SPA (I-125)

DPA (Gd-153)

1980’ler, Dual Energy X-Ray Absorptiometry       (DEXA)

Kantitatif Ultrason (QUS) – kalkeneus

QCT ve QMR

DEXA- Klinik Endikasyonlar

Peri ve post menopozal kadınlar

Östrojen eksikliği (erken menopoz,amenore)

Kemik radyografisi ile OP düşünülenler

Minör travma sonrası kırık

Sekonder OP yapabilecek hastalıklar

Uzun süreli steroid kullanımı ( >5 mg/gün prednison)

OP tedavisinin takibi

Yıkımı azaltanlar:

  Kalsiyum

  D vitamini

  Östrojen

  Kalsitonin

  Bisfosfanatlar

 

Yapımı arttıranlar:

  Floridler

  Anabolik steroidler

  PTH

Alınması Gereken Normal Kalsiyum Düzeyleri

Kalsiyum Emilimini Etkileyen Faktörler

Preparatın elementel kalsiyum oranı,

kalsiyum karbonat; % 40,

tribasic kalsiyum fosfat % 39,

kalsiyum sitrat % 24,

kalsiyum laktat % 24,

kalsiyum glukonat % 9

Kalsiyum ilavesi

Maksimum diyetle alım

Açığın farmakolojik olarak kapatılması

500 mgr/gün ise geceleri,

Daha fazla dozların yemekler sonrası (özellikle insoluble olanlarda)

Kalsiyum glukonat-laktat 1 gr kompleksinin geceleri verilmesi

Süt 1 su bardağı 200 g yağlı   240 mg
Beyaz peynir 1 kibrit kutusu 30 gr yağlı   131 mg
kaşar peyniri 1 kibrit kutusu 30 gr   210 mg
lor peyniri 1 kibrit kutusu   250-270 mg
yoğurt 1 kase 200 gr   240 mg
muhallebi,sütlaç 1/2 kase 100 gr   128 mg
dondurma 2 top   74 mg
yumurta 1 adet   28 mg
kuru baklagiller 1 tabak   75 mg
et dana 90 gr   10 mg
sardalya balığı 3-4 adet 90 gr   30 mg
ekmek 1 dilim 50 gr   10 mg
pirinç,bulgur 1 porsiyon 50 gr   15 mg
sarı yapraklı sebzeler 1 porsiyon 175 g   67 mg
yeşil yapraklı sebzeler 1 porsiyon   228 mg
taze meyva 1 büyük boy   44 mg

Kalsiyum preparatları

Kalsiyum karbonat

Calcium sandoz -1000 (1327 mgr Ca/500 mg)

Calcium sandoz-forte 2940 (3240/1000 mg)

Calcia çiğneme tableti

Kalsiyum karbonat(666)-D3 vit(1200mg)-C vit-B vit-Ferrous

Calcidine granüle

Calcium gluconate(375 mg)-vit D2 (3000 İÜ)

Calcium D redoxon efervesan tablet

C vit-D3(300iü)-B6-Kalsiyum karbonat(625mg)

Fosfokalsiyum granül

Calcium gluconate (600)-Kalsiyum laktat (200)-Kalsiyum fosfat(200)-D3(400 IU)

D vitamini tedavisi

25 OH D vitamini

<10 mikrogram/L

300.000 IU  D vitamini(yükleme)

400-800 IU D vitamini/günlük

50.000 IU D vitamini (aylık)

15-30 dakika güneşte kalma

D3 vitamini

2.5 mg/3 ayda

Aktif  D vitamini preparatı

Rocaltrol (Calcitriol)

0,25-0,5 mcg

1 ALFA HİDROKSİLE D3

One-Alpha kapsül(Alfacalcidiol)

0.25-1 mcg

Alpha D3 (Alfacalcidiol)

0.25-1mcg

D3 preparatları

Balya

Vit-A:7200, D3:1000 İU

Calcia çiğneme tabletleri

Kalsiyum karbonat(666)-D3 vit(1200mg)-C vit-B vit-Ferrous

Calcium D Redoxan

C vit-D3(300iü)-B6-Kalsiyum karbonat(625mg)

Devit 3

damla-50 000

ampul-300 000

OSTEOPOROZ TEDAVİSİ ve Kırık önlenmesi

Östrojen Tedavisi

SERM;Raloxifen; % 50 azalma (vertebra)

Androjen Tedavisi

Bisfosfanatlar; % 50 azalma (Kalça, vertebra, el bileği)

Alendronate(Fosamax)

Risedronate(Actonel)

Kalsitonin

OSTEOPOROZ TEDAVİSİ

Ca

D vitamini

Östrojen türevleri veya Androjen türevleri

SERM’ler (Raloksifen)

Bifosfonat tedavisi

Etki;Osteoklast fonksiyonunun inhibisyonu

Rezorbsiyon azalması

Alendronate

Fosamax 10 mgr

Fosamax 70 mgr/haftada

Risedronate

5 mgr

25 mgr/haftada

Calcitonin tedavisi

Tedavinin izlenmesi

Biokimyasal markerler KMY’na göre erken (3-6 ay) değişir.

DEXA 2 yılda bir

KMY artıyor, değişmiyorsa tedaviye devam.

Düşme varsa è kompliyans iyi mi?

   D vit eksikliği var mı?

OSTEOMALAZİ

Yaygın kemik ağrısı

Adale fonksiyon bozuklukları

PAGET

Kemik Ağrısı

ALP yüksekliği

TEDAVİ

Analjezik

Bifosfanatlar

Kalsitonin

Bir Cevap Yazın