Sindirim Sistemi Damar ve Sinirleri

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek için : İndir–Açılan sayfadan indirebilirsiniz–

Önizleme ;

 

n
SİNDİRİM SİSTEMİ DAMAR VE SİNİRLERİ
n
nSindirim kanalı (Canalis digestorius-alimentarius), ağız boşluğu (cavitas oris)’ten anüs’e kadar uzanır ve bu kanala eklenen bezler ile (Adnexa canalis digestorius-tükrük bezleri, karaciğer ve pankreas) birlikte sindirim sistemini oluşturur.
nCanalis digestorius  cavitas oris, pharynx, oesophagus, gaster, intestinum tenue, intestinum crassum ve anüs’ten ibarettir.
n
n
n
AĞIZ BOŞLUĞU (Cavitas Oris)
n
Labia oris (Dudaklar)
nARTERLERİ: A. facialis’in dalları olan a. labialis sup. ve inf. besler. Her iki tarafın arterleri anastomoz  yaparak dudak içinde bir halka oluşturur (circulus arteriosus labiorum).
nVENLERİ: V. facialis’e açılır.
nLENF DRENAJI: Nodi lymphatici submandibularis’e, ayrıca alt dudak orta kısmı nodi lymphatici submentales ya da nodus jugulo-omohyoideus’a açılır.
n
n
  BUCCA (YANAK)
nVestibulum oris’i yandan sınırlar ve önde dudaklarla birleşir.
nDeri ve mukoza arasında
  1. n buccinator, m. masseter’in ön kenarı, m. risorius, m. zygomaticus minor
ncorpus adiposum buccae (Bichat’in yağ kitlesi; yanağın çökmesini engeller, greft olarak kullanılır),
nbağ doku,
ndamar, sinir
nyanak bezleri (gll. buccales) bulunur.
n
nARTER:
nA. labialis superior ve inferior (A. facialis) (Circulus arteriosus labiorum).
nVEN:
nV. facialis
nLENF DRENAJI:
nNodi lymphatici submandibularis
nNodi lymphatici submentales ya da nodus jugulo-omohyoideus (alt dudak orta kısmı)
n
n
nSİNİRSEL İNNERVASYON
nN. facialis; dudakla ilgili mimik kaslarının
nN. infraorbitalis (n. maxillaris); üst dudak
nN. mentalis (n. mandibularis); alt dudak
n
n
n
DAMAK (PALATUM):
nArterleri :
  1. palatina major (A. maxillaris’in dalı)
  2. palatina ascendens (A. facialis’in dalı) ve
  3. pharyngea ascendens’in dalı (A. carotis externa’nın dalı) besler.
nVenleri :
  Plexus pyterygoideus ve plexus tonsillaris’e açılır.
n
nLenfleri : Boynun derin lenf nodlarına
nSinirleri: N. palatinus major, minor, n. nasopalatinus ve n. glossopharyngeus duyu sinirleridir. Tat duyusunu n. palatinus minor’daki n. facialis’e ait lifler merkeze taşır.
n
n
YUMUŞAK DAMAK VE BOĞAZ KASLARI (Mm. palati et faucium)
n1- M. levator veli palatini
n2- M. tensor veli palatini
n3 M. uvulae
n4 M. palatoglossus
n5 M. palatopharyngeus
n
n
nSinirleri: M. tensor veli palatini n. pterygoideus medialis’in bir dalı tarafından innerve olur (N. trigeminus’un dalı olan nervus mandibularis’in dalı).
  Diğer kaslar, n. accessorius’un pars cranialis’i tarafından innerve olur.
n
  DİŞLER (Dentes)
Arterleri :
  1. maxillaris’in dalı olan a. alveolaris sup ve inf.
Venleri :
 Arterle aynı isimli – plexus pyterygoideus’a açılır
Lenf drenajı :
 Genelde nodi lymphatici submandibularis’e açılır.
Sinirleri: Üst çene dişlerinden n. maxillaris, alt çene dişlerinden n. mandibularis alır.
n
DİL (LİNGUA) (GLOSSA-GREKÇE)
SİNİRLERİ : M. palatoglossus, n. accessorius’un pars cranialis’i ,diğerleri N. hypoglossus tarafından innerve edilir.
n
DİLİN ARTERLERİ: A. carotis externa’nın dalı olan a. lingualis’dir. A. facialis ve a. pharyngea ascendens’den de dallar gelir.
VENLERİ: V. lingualis aracılığı ile v. jugularis interna’ya açılır.
n
LENF DRENAJI:
nDil ucundan çıkan lenf damarları nodi lymphatici submentales’e
nDilin ön 2/3 yan kenarlardan çıkanlar nodi lymphatici submandibularis’e
nDilin ön 2/3 medial yarılarından çıkanlar boyun derin lenf nodlarına ve kısmen nodi lymphatici submandibularis’e
nDilin arka 1/3ünün lenf damarları boynun derin lenf nodları üst yarısına açılırlar.
n
DİLİN AFFERENT SİNİRLERİ ***
nÖn 2/3’ünden genel duyuyu, n. lingualis (n. trigeminus’un dalı olan n. mandibularis’in dalı),
Özel duyuyu ise (tad) n. facialis’in dalı olan chorda tympani alır.
nDil arka 1/3 (papilla vallata’lar dahil) özel ve genel duyuyu n. glossopharyngeus alır.
nEpiglottis çevresinden duyuyu n. vagus’un dalı olan n. laryngealis superior alır.
n
n
TÜKRÜK BEZLERİ (Gll.salivariae) (Gll oris)
Küçük olanlar gll. salivariae minores,
Büyükler gll. salivariae majores
Gll. salivariae majores üç çifttir;
  1. 1. G parotidea,
  2. 2. G submandibularis,
  3. 3. G sublingualis
n
n
  1. GLANDULA PAROTİDEA:
ARTERLERİ: A. carotis externa veya dallarından beslenir.
VENLERİ: V. jugularis ext.’ya açılır.
LENFLERİ : Boyun yüzeyel ve derin lenf nodlarına açılır.
SİNİRLERİ : Simpatikler plexus caroticus ext.’dan gelip damarları daraltır. Parasimpatikler n. glossopharyngeus’dan n. auriculotemporalis aracılığı ile gelir, sekresyon yaptırır.
n
n
  1. 2. SUBMANDIBULARIS :
ARTERLERİ: A. lingualis ve a. facialis’in dalları
VENLERİ: Aynı isimli venler.
SİNİRLERİ : Parasimpatikler; n. facialis’in dalı olan chorda tympani’den, simpatikler; centrum cilio spinale’den (T1-T4 medulla spinalis segmenti) çıkan preganglionik liflerden gelir.
n
n
  1. 3. SUBLINGUALIS:
ARTERLERİ:  A. sublingualis ve a. submentalis’in dallarıdır.
SİNİRLERİ: Gl. submandibularis ile aynıdır.
n
FAUCES (BOĞAZ)
ARTERLERİ : Esas olarak a. facialis’in a. palatina ascendens ve r. tonsillaris’i besler. Ayrıca a. dorsalis linguae (a. lingualis’in dalı), a. pharyngea ascendens (a. carotis ext.), a. palatina descendens (a. maxillaris’in dalı) besler.
VENLERİ : Plexus pterygoideus veya v. facialis’e drene olur.
LENFLERİ : Boyun derin lenf nodları ve nodulus jugulodigastricus’a dökülür.
SİNİRLERİ : N. palatinus minor (n. maxillaris), n. glossopharyngeus’dan gelir.
n
PHARYNX (YUTAK)
n
n
SİNİRLERİ:
nMotor ve sensitif liflerin çoğu pharynx yan duvarında bulunan plexus pharyngeus’dan (n. vagus + n. glossopharyngeus’un faringeal dalları + Ggl. cervicale sup.’un sempatik dalları) gelir.
nMotor lifler bu plexusa n. accessorius’un pars cranialis’inden gelir.
nPharynx kaslarını n. accessorius, n. vagus’un dalları aracılığı ile innerve eder.
n
n
n
n
OESOPHAGUS (YEMEK BORUSU)
ARTERLER:
nA.thyroidea inferior, pars thoracica aorta, a.bronchialis’ler, a.gastrica sinistra ve sol a. phrenica inferior’un dallarından beslenir.
VENLERİ:
nV.thyroidea inf., v.azygos, v.hemiazygos ve v. gastricalar.
***Alt kısmındaki venler portal ve sistemik venler arasında önemli porto-kav anastomozlar oluşturur.
n
n
n
LENF DRENAJI:
nÜst 1/3 nodi lymphatici cervicales laterales profundi’ye
nOrta 1/3 nodi lymphatici mediastinales sup. ve post.’a
nAlt 1/3 nodi lymphatici gastrici sinistri→ nodi lymp.coeliaci’ye açılır
n
n
SİNİRLERİ:
nÇizgili kasları→ n. laryngeus recurrens (n.vagus’un dalı)
nDüz kasları→
  Truncus sympaticus’tan→ simpatik
     N.vagustan→ parasimpatikler innerve eder
** Özofagus ağrı duyusunu taşıyan lifler simpatiklerle seyreder (1.-5.th).
n
n
n
MİDE (GASTER, VENTRİCULUS)
ARTERLERİ: ***
nKüçük kurvaturda; a. gastrica sinistra (Truncus coeliacus’un dalı), a. gastrica dextra (a. hepatica communis veya a. hepatica propria’nın dalı)
nBüyük kurvaturda; a. gastro-omentalis (epiploica) dextra (a. gastroduodenalis’in dalı), a. gastro-omentalis (epiploica) sinistra (a. splenica’nın dalı)
nMidenin fundus kısmını aa. gastricae breves (a. lienalis’in dalları) besler.
n
n
VENLERİ:
n Arterleri takip ederek portal sisteme açılırlar. Kardia bölümündekiler özofagus venleri ile önemli (porto-kav) anastomozlar yaparlar.
n
n
n
LENF DRENAJI:
  Midenin lenfleri tela submucosa ve tunica serosa altında plexus oluşturup ön ve arka yüzde kenarlara uzanarak nodi lymphatici gastro-omentales ve nodi lymphatici gastrici’lere açılır ve buralardan çıkan lenf damarları nodi lymphatici coeliaci’ye bağlanır.
n
  Ayrı lenf nodu gruplarına açılan 4 bölge vardır:
n1- Curvatura minor sol yarısından gelenler: Nodi lymphatici gastrici sinistri’ye
n2-Pylorus ve curvatura major sağ yarısından gelenler:  Nodi lymphatici gastro-omentalis dextri’ye veya bir kısmı nodi lymphatici pylorici’ye
n
n3- Curvatura major’un sol bölümünden gelenler: Nodi lymphatici gastro-omentalis sinistriye, bu sahanın bir kısmı nodi lymphatici pancreatici veya splenici’ye
n4- Curvatura minor sağ yarısından gelen lenf damarları:Nodi lymphatici gastrici dextri’ye açılır. Bu nodüllerden çıkanlar da nodi lymphatici coeliaci’ye bağlanır. Buradan çıkan lenf damarları da diğer sindirim kanalı bölümlerinden gelenlerle turuncus intestinalis’i oluşturarak cisterna chyli ve ductus thoracicus’a açılır.
n
n
SİNİRLERİ:
nPreganglionik sempatikleri: 6-9. thoracal medulla spinalis segmentlerinden çıkan n. splanchnicus aracılığı ile plexus coeliacus’a gelir ve gang. coeliacum’da nöron değiştirir.
nPostganglionik Lifler: Damarlar etrafını sararak mideye gider.
nParasempatikleri: N. vagus’un aşağıdaki devamı olan truncus vagalis anterior ve posterior’dan gelir.
n
n- Truncus vagalis anterior;Başlıca sol vagus’dan oluşur.Mide ön yüzüne dallar verip küçük kurvaturda uzanıp, lig. hepatoduodenale’ye girer ve karaciğer ile duodenuma gider.
n- Truncus vagalis posterior; Başlıca sağ vagus’dan oluşur.Mide arka yüzüne dallar vererek küçük kurvatur boyunca uzanır.
n
n
İNCE BARSAKLAR
(İNTESTİNUM TENUE)
DUODENUM
ARTERLERİ:
nA. gastrica dextra, a. supraduodenalis, a. gastro-omentalis dextra, a.pancreaticoduodenalis sup. ve inf.’dan gelir.
nÜst kısım a. hepatica propria’dan,
  1. gastroduodenalis’den dallar alır.
VENLERİ: 
nV. splenica (lienalis), v. mesenterica sup. ve v. porta’ya açılır. Sinirleri plexus coeliacus’tan gelir.
n
n
n
LENFDRENAJI:
nÖn taraftakiler: Nodi lymphatici pancreaticoduodenales superior ve nodi lymphatici coeliaci’ye
nArka taraftakiler: Nodi lymphatici mesenterici inferiores’e açılır.
n
n
JEJUNUM VE İLEUM
ARTERLERİ:
nJejunum ve ileum’u  a. mesenterica sup.’un dalları olan aa. jejunales ve aa. iliales besler. Mezenterin iki yaprağı arasında seyreder.
VENLERİ:
nV. mesenterica superior → v. porta
LENF DRENAJI:
nLenfleri tunica mucosa ve muscularis’te 2 ağ oluşturup önce nodi lymphatici mesenterici’ye → nodi lymphatici mesenterici superiores (lentoeles)’e açılır. İlum’un son bölümü lenf damarları nodi lymphatici ileocoli’ye açılır.
n
n
n
n
n
SİNİRLERİ:
Parasimpatikler – N.vagus
Simpatikler – N. splanchnicus’tan gelir.
nParasimpatik ve simpatik lifler önce a. mes. sup. etrafında plexus mesentericus superior ile bağırsağa ulaşır. Kas tabakası arasında bulunan gangliyonlarla birlikte plexus myentericus (Auerback plexusu) uç oluşturur. Her iki plexustaki esas lifler n. vagus kaynaklı parasimpatik liflerdir. Peristaltizmi artırır, sfinkterleri inhibe eder, salgıları arttırır.
n
n
KALIN BAĞIRSAKLAR (İNTESTİNUM CRASSUM)
CAECUM
nArterleri: Caceum a. iliocolica’dan, appendix vermiformis arteria appendicularis veya a. iliocolica’dan gelen bir dalla beslenir.
nVenleri: V. iliocolica→  V. mesenterica sup. → V.porta hepatis
nLenf drenajı:  Mesoappedix vermiformis içindeki nodi lymphatici iliocolici’ye→ nodi lymphatici superiores’e açılır.
nSinirleri: Ganglion coeliacum ve ggl. mesenterica sup.’dan gelir.
n
 COLON
COLON ASCENDENS:
Arterleri: A. mesenterica sup’ un dalı olan a. ileocolica ve a. colica dextra.
Venleri: Aynı ismi alır.
Lenfleri:Nodi lymphatici colici dextri→  nodi lymphatici mesenterici sup.’ a açılır.
Sinirleri:Ggl. coeliacum ve ggl. mesentericum sup.’ dan gelir.
n
n
COLON TRANSVERSUM:
ARTERLERİ:
nBaşlıca a. colica media’dan beslenir. Uçları a. colica dextra ve sinistra’dan dallar alır. a. colica dextra ve media; a. mesenterica sup.’un, a. colica sinistra; a. mesenterica inf.’un dalıdır.
VENLERİ: Arterlerle aynı ismi alırlar.
n
n
n
LENF DRENAJI:
nNodi lymphatici colici sinistri, nodi lymphatici mesenterici inf.’a açılır. Flexura coli sinistra’dan gelenler, nodi lymphatici sup.’a açılır.
SİNİRLERİ:
nPlexus mesentericus inf.’dan innerve olur.
nSimpatikleri; lumbal bölgeden.
nParasimpatikleri; sacral parasimpaticus’tan (S2-4) gelir.
n
n
n
n
COLON SİGMOİDEUM:
ARTERLERİ:
nA. mesenterica inf.’un dalı olan a. sigmoidea’dan beslenir.
VENLERİ:
nArterleri ile aynı ismi alır.
LENF DRENAJI:
nNodi lymphatici sigmoidei→ nodi lymphatici mesenterici inferiores’e açılır.
SİNİRLERİ:
nPlexus mesentericus inf.’dan innerve olur. Simpatikler lumbal bölgeden, parasimpatikler sacral parasimpaticus’tan gelir.
n
RECTUM VE CANALİS ANALİS’İN
DAMAR VE SİNİRLERİ
ARTERLERİ:
nLinea anorectalis’in yukarısında kalan bölümleri a. mesenterica inferior’un terminal dalı olan a. rectalis superior besler. Bu arterin dalları columna analis içinde aşağı uzanır ve valvula analisler de kendi aralarında anastomoz yaparlar.
nRectum’un orta ve alt kısımlarının kas tabakasını a. rectalis media besler ki bu da a.iliaca interna’nın dalıdır. A. rectalis sup. ve inf.’larla anastomoz yaparak rectum ve anal kanalın beslenmesine yardım eder.
n
n
nCanalis analis’in linea anorectalis’in altında kalan bölümünü, sfinkter kasını ve bölge derisini a. rectalis inferior’un iki dalı besler. Bu arter’de a. pudenta interna’nın dalıdır.
Ayrıca rectum a. sacralis media’nın da dallar alır.
VENLERİ:***
nPlexus venosus rectalis interna her iki yöne de drene olur.
nLinea anorectalis’in üst kısmı v. rectalis sup.’a, alt kısmı v. rectalis inf.’a drene olur.
  1. rectalis superior→ portal sisteme
  2. rectalis inferior→ caval sisteme     drene olur.          Portocaval anastomoz oluşur.
n
n
n
LENF DRENAJI:
nRectum üst yarısının lenf damarları;
→ Nodi lymphatici rectalis superiores’e
→ Nodi lymphatici sigmoidei
→ Nodi lymphatici mesenterici inferiores ve
→ Nodi lymphatici preaortici’ye
nAlt yarısının lenf damarları;
→ Nodi lymphatici iliaci interni’ye açılır.
n
nCanalis analis linea anorectalis üst kısmı
→ Nodi lymphatici iliaci int
→ Nodi lymphatici iliaci communes ve
→ Nodi lymphatici iliaci lumbalis’e
nCanalis analis linea anorectalis alt kısmı
→ Nodi lymphatici iliaci inguinalis superficiales’e açılırlar.
n
SİNİRLERİ:
nRectum  ve anal kanal üst yarısının sinirleri plexus rectalis sup., media ve inf. ile gelir. Bu ağların sinirleri parasimpatikleri nn. splanichi pelvici aracılğı ile sakral parasimpaticus’tan  (S2-4 ), simpatikleri plexus hypogastricus inf. aracılığı ile n. splanchnicus lumbalis (L1-2)’ ten gelir.
nRectum’dan kaynaklanan fizyolojik impulslar (doluluk gibi) parasimpatikler’le; ağrı  duyusu ile ilgili impulslar hem parasimpatik, hem de simpatik’lerle iletilir.
nCanalis analis’in alt kısmının n. rectalis inferior innerve eder. Burası ağrı, temas ve ısıya karşı duyarlıdır.
n

Bir Cevap Yazın