Sıvı-Elektrolit Bozuklukları

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

Sıvı-elektrolit bozuklukları

Sıvı-elektrolit bozuklukları

Volüm

Hipovolemi

Hipervolemi

Sodyum

Hiponatremi

Hipernatremi

Potasyum

Hipokalemi

Hiperkalemi

Volüm değişikliklerine homeostatik cevap

Antinatriürez

Renal effektör mekanizma

Volüm sensörlerinin aktivasyonu

Volüm kontraksiyonu

Normal ekstrasellüler volüm

Volüm artışı

Volüm sensörlerinin aktivasyonu

Renal effektör mekanizma

Natriürez

HİPOVOLEMİ

 

Hipovolemi – Renal nedenler

Su ve tuz

Aşırı diüretik kullanımı

Ozmotik diürez

Postobstrüktif diürez

Tuz kaybettiren nefropatiler: Medüller kistik hastalık, Bartter sendromu, Kronik interstisyel böbrek hastalıkları

Aldosteron yetmezliği: Addison hastalığı, hiporeninemik hipoaldosteronizm

Su

Diabetes insipidus

Hipovolemi – Böbrek-dışı nedenler

Ciltten kayıplar

Terleme

Yanık

İnsensibl kayıp

Hemoraji

Gİ kayıplar

Üst: kusma, nazogastrik aspirasyon

Alt: diyare, tüp drenaji, fistüller

Sekestrasyon kayıpları: ileus, akut pankreatit, rabdomyoliz

HİPOVOLEMİ – Klinik

Semptomlar

Postural baş dönmesi

Susuzluk

Tuz açlığı

Oligüri

Fizik Muayene

VA

Cilt ve mukoza

Juguler venöz basınç

Arteriyel kan basıncı

HİPOVOLEMİ – Tanı

CVP

PCWP

BUN/Kreatinin > 20:1

Hiponatremi (ılımlı)

Artmış Htc

İdrar Na < 10 mEq/L

İdrar dansitesi yüksek

FENa < %1

HİPOVOLEMİ – Tedavi

Hidrasyon

Hemoraji ———–  RBC Tx, İzotonik NaCl

Yanık, pankreatit —  İzotonik NaCl

Gİ kayıplar ———  Hipotonik Na Cl

Nedene yönelik tedavi

HİPERVOLEMİ

 

Hipervolemi
ESS hacminde artışla birlikte olan nedenler

Effektif dolaşım volümünün azaldığı durumlar

Sistemik venöz basınç artışı: sağ kalp yetmezliği, konstriktif perikardit

Lokal venöz basınç artışı: sol kalp yetmezliği, vena kava obst. Portal ven obst.

Onkotik basınç azalması: nefrotik sendrom

Kombine: siroz

Hormonal artış (EAH artmış)

Primer aldosteronizm

Cushing sendromu

Uygunsuz ADHS sendromu

Renal sodyum retansiyonu (EAH artmış)

Akut glomerülonefrit

HİPERVOLEMİ – Tedavi

Nefrotik sendrom —  Diüretik

KKY —————-  Diüretik, +inotropik,   after-preload’u azaltan ilaçlar

Karaciğer sirozu —  Yavaşça sıvı, albumin,   midodrin, octreotid

Nedene yönelik tedavi

SODYUM  METABOLİZMASI

 

ADH nın ozmotik regülasyonu
ve susuzluk

ADH salınımının hipovolemi ile uyarılması

Plazma ozmolalitesi ve disnatremiler

Hiponatremi

Na < 135      hiponatremi, <125        ciddi h.

Hastanede % 15-22

£ 130 olanlar % 1-4

Akut ciddi hiponatremide morbidite ve mortalite yüksek

Hafif– ciddi düzeylere ilerleyebilir

Asemptomatikte bile mortalite yüksek

Kronik – hızlı düzeltilirse—nörolojik defisit

Psödohiponatremi

Hiperlipidemi

Hiperproteinemi

Hiperglisemi

100 mg glukoz artışı –1.6 mEq düzelt

İlaca Bağlı Hiponatremi

UADHSS tanı kriterleri

Asıl tanı kriterleri

Plazma ozmolalitesi < 270 mOzm/kg su

İdrar ozmolalitesi > 100 mOzm/kg su

Övolemi

Normal Na ve su alımına rağmen yüksek idrar Na

Adrenal, tiroid, hipofiz, böbrek yetmezliği, diüretik kullanımı yok

Yardımcı tanı kriterleri

Anormal su yükleme testi

Yüksek plazma vazopressin

Plazma Na da volüm yüklenmesi ile değil, sıvı kısıtlanması ile düzelme olması

Hiponatremi
Tanı

Anamnez

Fizik muayene

Nörolojik muayene

Elektrolitler

Glukoz, BUN, Kreatinin, ürik asit

Plazma ozmolalitesi

Simültane idrar elektrolitleri ve ozmolalitesi

Hiponatremi
Klinik

Hafif

Baş ağrısı, bulantı

Daha ciddi

Dezoryantasyon, konfüzyon, fokal defisit, inme

En ciddi

Herniasyon, Beyin sapı kompresyonu, solunum arresti

Hiponatreminin Tedavisi

Semptomatik hiponatremi tedavisi

Kronik asemptomatik hiponatremi tedavisi

HİPERNATREMİ

 

Hipernatremi

Hastanede % 0.5-2

Suya ulaşamama

Su kaybı

Hipertonik Na

Hipernatremi
Klinik

Hafif

Bulantı, kas güçsüzlüğü, fasikülasyon, mental küntlük, letarji, koma, inme

Ciddi (akut)

İntraserebral, subaraknoid kanama, irreverzibl nörolojik defisit, eksitus

Mortalite % 40-70

Hipernatremi tedavisi

Hipernatremi
Su açığı-Tedavi

= Total vücut suyu (VA x 0.6) x [(Na/140)-1]

Semptomatik ise 1-2 mmol/L/saatte düzelt

Semptomlar düzelince kalan su açığı 24-48 saatten fazla sürede

Etiyolojik tedavi

Hipernatremi
Tedavi

Nefrojenik Dİ

Tiazid

NSAİD

Li’a bağlı – Amilorid

Hipervolemik hipernatremi

Furosemid

Diyaliz

POTASYUM METABOLİZMASI

 

Vücutta K+ dağılımı

Hipokalemi nedenleri

Azalmış potasyum alımı

Hücre içine potasyum girişinde artış

Alkaloz

İnsülin

B adrenerjik aktivite artışı, stres, B agonisti

Hipokalemik periyodik paralizi

Kan yapımında artış

Hipotermi

Klorokin intoksikasyonu

Artmış Gİ kayıplar

Kusma

Diyare

Tüp drenajı

Laksatif kullanımı

Artmış idrarla kayıp

Diüretikler

Primer mineralokortikoid artışı

Gastrik sekresyon kaybı

Reabsorbe edilemeyen anyonlar

Metabolik asidoz

Hipomagnezemi

Amfoterisin B

Tuz kaybettiren nefropatiler (Bartter ve Gitelman s vb)

Poliüri

Armış terle kayıp

Diyaliz

Plazmaferez

HİPOKALEMİ
(Belirti / Bulguları)

Kardiyovasküler

EKG anormallikleri

Kardiyak aritmi ve bloklar

Digital toksistesine yatkınlık

Vazodilatasyon

Ortostatik hipotansiyon

Nöromüsküler:

Kas güçsüzlüğü, paralizi, tetani, kramp

Rabdomyoliz

Konstipasyon, paralitik ileus, idrar retansiyonu

Renal disfonksiyon

Konsantrasyon yetersizliği (nefrojenik Dİ;poliüri / noktüri)

Amonyak yapımının artması (Sirozda hepatik ensefalopatiye yatkınlık)

İdrar asidifikasyonunun bozulması ve

Bikarbonat reabsorbsiyonunun artması (metabolik alkaloz)

Renal yetmezlik (kronik interstitiel nefrit)

Anormal NaCl reabsorbsiyonu

Endokrin

Karbohidrat intoleransı      

Diabet mellitus      

Düşük aldosteron      

Büyüme geriliği

Hipokalemi
Tedavi

Oral veya intravenöz potasyum

İv K

Ciddi hipokalemi (< 3 mEq/L)

Semptomatik

Oral alamıyor

Saatte 10 mmol’ü geçme

2-3 saatte K kontrolu

Etiyolojik tedavi

Diyet

HİPOKALEMİ
(Tedavi-1)

Veriliş yolu: İV veya Oral

Genellikle oral yol tercih edilir

Oral alamayan veya ciddi semptomatik olgularda İV yol kullanılır

Verilecek miktar

Serum K düzeyi, total vücut K deposunun tam göstergesi değildir

Serum K düzeyi 4mEq/L nin altında;

     Serum K, 1mEq/L azalma= 350 mEq K kaybı

Total günlük doz genellikle 80-120mEq

Veriliş hızı

Saatlik hız 10mEq ı geçmemelidir

Periferik venden IV verilecek sıvıdaki K düzeyi litrede 40 mEq ı geçmemelidir. Daha yüksek konsantrasyonlar santral venlerden verilebilir.

HİPOKALEMİ
(Tedavi-2)

Verilecek K tuzu

        Genellikle KCl kullanılır

Hipokalemi düzeltilmesinde dikkat edilecek diğer durumlar

Asid-baz durumu düzeltilmelidir.

İV glukoz ve alkali madde kullanılmamalıdır.

Fazla K verilmesi hiperkalemi riski taşır. Renal fonksiyon iyi incelenmelidir.

Hipomagnezemi düzeltilmelidir.

Hiperkalemi nedenleri

Hücrelerden artmış potasyum salınımına bağlı

Psödo hiperkalemi

Metabolik asidoz

İnsülin eksikliği, hiperglisemi, hiperozmolalite

Artmış doku yıkımı

B adrenerjik blokajı

Egzersiz

Diğer

Dijital intoksikasyonu

Hiperkalemik periyodik paralizi

Süksinil kolin

Arginin hidroklorür

İdrarla potasyum atılımının azalmasına bağlı

Hipoaldosteronizm

Böbrek yetmezliği

Effektif dolaşan kan volümü azalması

Hiperkalemik RTA

Selektif K atılım bozukluğu

Üreterojejunostomi

HİPERKALEMİ
(Belirti / Bulgular)

Kardiyak

İletim ve ritm bozukluğu

EKG bulguları (Sivri T, PR uzaması,..)

Periferik vazodilatasyon

Hipotansiyon

Nöromüsküler

Parastezi

Kas güçsüzlüğü ve paralizi

HİPERKALEMİ
(EKG Bulguları)

T dalgasında sivrileşme

P dalgasında düzleşme

PR intervalinde uzama

QRS kompleksinde genişleme (sinus dalgası benzeri)

Ventriküler fibrilasyon / asistoli

HİPERKALEMİ
(Acil Tedavi)

Kalsiyum (Ca glukonat, Ca klorid, 10-30cc)

Membran etkisinin antagonize edilmesi

Etkisi 1-5 dk içinde başlar, 1 saat sürer

Sodyum bikarbonat (44-132 mEq)

Potasyumu hücre içine kaydırır

Etkisi 15-30dk. da başlar, 1-2 saat sürer

Albuterol (20 mg nebül şeklinde)

Potasyumun hücre içine geçişini arttırır 30-60 dk

Maksimum etki 30-60 dk.

İnsülin / glukoz kombinasyonu (30-50 g glukoza 10 Ü Kr İnsülin)

Potasyumu hücre içine kaydırır

Etkisi 15-60 dk da başlar, 4-6 saat sürer

HİPERKALEMİ
(Elektif Tedavi)

Vücuttan potasyum eliminasyonuna dayanır

Potasyum alımının kısıtlanması

Diüretik kullanımı

Loop diüretikler

Tiazid diüretikler

Katyon değiştiren reçineler (Kayekselat)

Oral:20g/100 ml %20 lik sorbitol ile

Lavman:50g/50 ml %50 lik sorbitol ile

Diyaliz

Hemodiyaliz (HD):En etkili

Periton diyalizi: HD in 1/10 etkinlikte

Bir Cevap Yazın