Yeni Doğan Muayenesi ve Takibi

Dosyayı isterseniz görüntüleyebilir isterseniz indirebilirsiniz.


GoogleDocs üzerinden indirmek ve görüntülemek için : İndirAçılan sayfadan şekildeki gibi indirebilirsiniz–
indirme

 

 

YENİDOĞAN MUAYENESİ VE TAKİBİ

Yenidoğan dönemi: ilk 28 Gün

Süt çocukluğu: 1-12 ay

Normal bir yenidoğan nedir?

 

Gebelik, doğum eylemi normal olan, term gebelik haftasında doğan,

  1. 1. ve 5. dk APGAR skorları 7 ve üstü

Doğumda 2500-4000 gr.

Yumuşak doku yaralanması olmayan,

Fizik muayenesinde tamamiyle sağlıklı görünen

Herhangi bir konjenital anomalinin klinik bulgusunu taşımayan,

İyi beslenen bir bebek

normal bir bebektir….

AYRINTILI YENİDOĞAN MUAYENESİ VE ANTROPOMETRİK ÖLÇÜMLER

İlk fizik muayene: Doğum salonunda

Ayrıntılı fizik muayene: Anne yanında ilk 24 saat içinde

Vital Bulgular

Kalp hızı: 110-160/dk

Solunum sayısı: 40-60/dk

Sıcaklık: 36.0-36.5 °C

 Rektal, oral veya aksiller olarak ölçülebilir.

Kan Basıncı Gebelik haftası, postnatal yaş ve doğum ağırlığı ile koreledir.

Doğumdan sonra KB değerleri ilk hafta günde 1-2 mmHg daha sonraki 6 haftada ise haftada 1 mmHg’lik artış gösterir.

KB prematürelerde full termlere göre daha düşüktür.

Ölçümler.

Vücut ağırlığı, boy, baş çevresi persantilleri Lubchenco intrauterin büyüme eğrileri,

Gebelik haftası tayini ise New Ballard skorlaması ile yapılır.

Sağlıklı term bir yenidoğanda

D.A.: 2500-4000 gr

Boy : 50 (45-55) cm

Baş çevresi: 35 (32.6-37.2) cm

Genel görünüm.

İnfantın aktivitesi

Deri rengi

Konjenital anomali varlığı

Deri.

  Renk

  Sarılık.

Bilirubin düzeyleri >5 mg/dL’dir.

İlk 24 saatte görülmesi patolojiktir.

Rh uygunsuzluğu,

Sepsis,

Konjenital enfeksiyonlar

Pletore.  Cilt rengi kırmızıdır

Polisitemi

Aşırı oksijenlenme

Hipertermi

Eritema neonatorum

Solukluk.

Anemi,

Asfiksi

Şok

Siyanoz.  

Santral siyanoz

(deri rengi, dil ve dudaklar mavimsi)

Kanda oksijen saturasyonu düşük

Konjenital kalp veya akciğer hastalığı ile ilişkili olabilir.

 Periferal siyanoz

Methemoglobinemi

Akrosiyanoz

(Sadece el ve ayaklarda cilt rengi mavimsi):

Henüz yeni doğmuş bir infant için normal bir bulgu..

Soğuk stresi

!  Vücut sıcaklığı NORMAL ve doğumdan sonraki ilk saatlerini geçirmiş bir infantta gözleniyorsa hipovolemiye sekonder azalmış perfüzyon

Kutis marmaratus

Sağlıklı bebeklerde

Soğuğa maruz kalanlarda

Hipovolemi

Sepsis

Down sendromu, trizomi 13, 18

Hipotiroidi

SSS disfonksiyonu

Ekimoz:

Uzamış ve zor doğum  Rezolüsyon aşamasında hiperbilirubinemi

Peteşi (noktasal hemorajiler)

Yaygınsa koagulopati açısından araştırılmalıdır.

Verniks kazeoza

Deri yüzeyini kaplayan gri beyaz renkli örtü

38 gestasyon haftasına kadar olan infantlarda görülür.

Bu örtü cilde bir nem bariyeri sağlar ve normal bir durumdur.

Lanugo: Omuz, sırt ve kollarda ince tüyler

Döküntüler

Eritema toksikum

Deride kırmızı alanlar üstünde sarı- beyaz püstüller

Doğumdan sonra 48 saat içinde en geç  postnatal 7-10

Wright boyamada papüllerde eosinofiller

Spontan olarak kaybolur.

Genellikle term infantlarda

<34. gebelik infantlarda  enfeksiyon ekarte edilmelidir.

Milia: Sebase retansiyon kistleridir.

Genellikle çene, boyun, alın bölgesinde görülür.

Bu kistler benigndirler ve doğumdan sonra birkaç hafta içinde kaybolurlar.

Akne neonatorum:

Lezyonlar genelde çene, yanak ve alın bölgesindedir.

Komedon ve papüller mevcuttur.

İyi huylu lezyonlardır ve genellikle tedavi gerekmez.

Geçici neonatal püstüler melanozis:

Püstüller, rüptüre olmuş vezikülopüstüller ve hiperpigmente maküller

Benigndir ve spontan kaybolur.

  Mongol lekesi

Koyu mavi-mor renkte ve genellikle sakrum üstünde lokalize

Dört yaşına kadar kaybolan lekelerdir.

Hemanjiyomlar

Genellikle yaşla beraber küçülen lezyonlardır.

Ancak, kavernöz hemanjiyomlar büyük alanları kaplar.

Büyük kısmı yaşla  gerilemekle beraber ciddi vakalarda cerrahi tedavi gerekebilir.

 
Baş muayenesi

Genel görünümü

Baş çevresi ölçümü

Ön  ve arka fontaneller

Ön-arka fontaneller

Ön fontanel genelde 9-12. aylarda, arka fontanel ise 2-4. ayda kapanır.

Büyük fontanel

Hipotiroidizm,

Osteogenezis imperfekta, hipofosfatazya gibi iskelet hastalıkları,

SGA infantlar

Normalden küçük fontanel

hipertiroidizm,

mikrosefali

kraniosinositoz

Fontanelde şişlik

İntrakraniyal basınç artışı

İntrakraniyal enfeksiyonlar

Hidrosefali

Çökük fontanel

Dehidratasyon

Molding

Süturlarda üst üste binmedir.

Çoğunlukla vajinal ve uzamış doğum eyleminden sonra

Genellikle bir hafta içinde kafa normal şeklini alır.

   

Kraniosinositoz 

Bir veya daha fazla süturun erken kapanmasıdır.

 

Caput succedaneum

  Süturları geçen diffüz yumuşak doku şişliği

Doğumda başa vaginal duvarın basısı

Birkaç gün içinde geriler ve kaybolur.

Sefal hematom

Sütur çizgisini aşmayan subperiostal kanamadır.

Travmatik veya forsepsle doğuma bağlı

Kafatası  lineer kırığı (% 5),  X-ray grafi

Hiperbiluribinemi açısından takip.

2-3 hafta içinde kendiliğinden rezorbe olur.

Subgaleal hematom

Kanama epikraniyal aponörotik tabakanın altındadır.

Vakum ekstraksiyonu, koagulopati ve asfiksiye bağlı gelişebilir.

Süturları aşar ve kulak arkası ve boyuna yayılan şişlik.

Ciddi kan kaybı, hipovolemi ve şok

Altta yatan koagulopati varsa düzeltilmelidir.

İntrakranial basınç artışı:

Artmış kafaiçi basıncı

İntrakranial kanamalar

Enfeksiyonlar, hidrosefali

Asfiksiye sekonder olabilir.

Bulguları

Pulsatil fontanel

Ayrılmış süturlar

Gözlerde batan güneş manzarası

Kafatası venlerinde beirginleşme

Makrosefalidir.

Yüz

Genel olarak incelenmelidir.

Anomaliler not alınmalıdır.

Gözler

Boyun

Yenidoğanın boynu kısa ve kıvrımlıdır

Baş, rahatça 2 yana çevrilebilmelidir

Baş kontrolü yoktur/çok kısa sürelidir

Tiroid bezinin boyutları yönünden kontrol edilmelidir

Konjenital guatr, tiroglossal kist, kistik higroma, teratom

Sternokleidomastoidde hematom

Kısa boyun, yele boyun, Turner, Noonan sendromlarında görülür.


Kulaklar

Anormal şekil ve yerleşim  (Düşük yerleşimli kulaklar bazı konjenital anomalilerle ilişkili olabilir.

Otoskopik muayene şart değildir

Preaurikular deri çıkıntıları (skin tag) sık görülür ve benigndir.

Burun

İntrauterin basıdan etkilenebilir

Tek taraflı veya iki taraflı koanal atrezi açısından burun açıklıkları nazagastrik tüple kontrol edilmelidir.

 

Ağız

Ağzını tam olarak açabilmelidir

Dil büyüktür ve frenulum kısadır

Çene ve ağız büyüklüğü

Mikrognati :Pierre-Robin Sendromu

Mikrostomi : Trisomi 18

Makrostomi: MPS, Beckwith send, hipotiroidi


Ağız

Dudak ve damak yarığı

Kısa lingual frenulum

Ranula

Mukosel

Epstein incileri

Natal diş

Makroglossi: Konjenital hemanjiyoma, Pompe hastalığı, konjenital hipotiroidi   .

Ağızda bol miktarda ve köpüklü tükrük salgısı:  Trakeoözafageal fistüllü özafagus atrezisi

 

 

Meme dokusu

 

Term infantta göğüs dokusu yaklaşık olarak 1 cm çapındadır.

Meme dokusu çapının büyüklüğü (3-4 cm) anneden geçen östrojen hormonuna bağlıdır.

Bu durum yaklaşık olarak bir hafta kadar sürer, klinik önemi yoktur.

Kalp

Kalp atımı, ritmi, kalp seslerinin kalitesi, üfürüm olup olmadığı,  aktif prekordiyum varlığı açısından değerlendirilir.

Konjestif kalp yetmezliğinin bulguları olan hepatomegali, takipne, gallop ritmi, whezing, raller ve taşikardi yönünden kontrol edilir.

Karın

Karın

 Palpasyon

Batın distansiyonu,

Batın hassasiyeti veya herhangi bir kitle olup olmadığı kontrol edilir.

Hepatomegali (kalp yetmezliği, sepsis veya hepatit)

Splenomegali (konjenital enfeksiyonlarda veya sepsis)

Nefromegali (hidronefroz, polikistik böbrek, tümörler)

Yenidoğan döneminde abdominal kitleler ise çoğunlukla böbrek kaynaklıdır.

Umblikus

Umblikusta normalde iki arter bir ven bulunur.

Umblikal bir arter ve bir ven varlığı         renal veya genetik problemler (çoğunlukla trizomi 18).

Konjenital anomali varlığı, intrauterin gelişme geriliği ve daha yüksek perinatal mortalite ile ilişkili…

Umblikal bir anormallik varlığında abdomen USG önerilir!

Umblikus ödem, kızarıklık ve akıntı (patent urachus,  omfalit)

Umlikal kord normalde şeffaf

Yeşil-sarı renk mekonyumu, fetal distresi gösterir.

Anüs

Anüs açıklığı ve pozisyonuna bakılmalı ve imperfore anüs açısından kontrol edilmelidir.

Ekstremiteler

Hareketleri ve anomalileri açısından kontrol edilmelidir.

Omurga

Sırtta anormal pigmentasyon ve saçlı bir alan varlığında altta yatan vertebral bir anomali?

Sakral veya pilonidal gamze küçük bir meningosel veya diğer anomalileri işaret edebilir.

Spina bifida

Kalça

Konjenital kalça displazisi 800 canlı doğumda bir görülür.

Etkilenmiş bacakta kısalık ve deri katlantılarında asimetri iki klinik bulgusudur.  Ortolani ve Barlow manevralarıyla da değerlendirilir.

Santral Sinir Sistemi Muayenesi

İlk olarak infantın herhangi bir anormal hareketinin olup olmadığı (konvülziyon, irritabilite) gözlenir.

Kas tonusu

Refleksler

Kraniyal sinirler

Hareket

Periferik sinirler


Kas tonusu

Hipotoni: Vücutta gevşeklik, başın tutulamaması

Hipertoni: Kol ve bacaklar ekstansiyona getirildiğinde direnç artışı, sırtta hiperekstansiyon

Kranial sinirler

Belirgin bir nistagmus varlığı, pupil reaksiyonu, gözle obje takibi kontrol edilmelidir.

Hareket

Dört ekstremitenin, boynun hareketlerine bakılmalıdır.

Hafif tremor genellikle  normal bir bulgudur.


Periferal sinirler

Erb-Duchenne paralizisi

  1. ve 6. servikal sinirlerde hasarı gösterir.

Kol adduksiyon ve internal rotasyonda,  ön kol pronasyonda, bilek fleksiyondadır.

Diyafragma paralizisi eşlik edebilir.

Klumpke paralizisi

  1. ve 8. servikal sinirlerde ve 1. torasik sinirde hasar vardır.

Düşük el görülür.

Eğer 1. torasik sinirin sempatik liflerinde de tutulum varsa tabloya miyozis ve pitozis de eşlik eder.

Refleksler

Yenidoğan döneminde görülen primer refleksler normal beyin sapı aktivitesini yansıtır.

Bu refleksler gösterilemezse SSS depresyonu!

Belli bir yaştan sonra devam etmesi durumunda ise kortikal fonksiyon hasarı!

Moro refleksi

Moro refleksi

Moro 28. gebelik haftasında belirmeye başlar ve 32. haftada yanıt normal yenidoğan gibidir. Genellikle 3 ayda kaybolur.

Refleksin hiç alınmaması santral sinir sisteminin zedelenmesi veya ağır bir hastalık tarafından baskılanması

Asimetrik moro refleksinde ise klavikula fraktürü, hemiparezi veya brakial fleksus paralizisinden şüphelenilmelidir.

Arama ve emme  refleksi

Emme refleksi: Dudak köşesine ve çeneye parmakla dokunulduğunda infant o yöne döner ve ağzını açar.

Yakalama refleksi

Yakalama refleksi: İnfantın avuç içine ve ayak tabanına parmakla dokununca parmağı yakalar.

Tonik boyun refleksi

Tonik boyun refleksi

Bebeğin başı bir tarafa çevrildiğinde başın çevrildiği taraftaki kol ve bacağın ekstansiyonu, karşı taraftaki ekstremitelerin fleksiyonudur.

Adımlama refleksi

Adımlama refleksi

Glabellar refleks

Glabellar refleks Hafifçe alna vurulduğunda gözlerini kırpar.

Nörolojik hastalıkların genel bulguları

Hipotoni veya hipertoni.

İrritabilite veya hipereksitibilite.

Kötü emme ve yutma refleksi.

Artmış intrakranial basınç semptomları

Apati

Düzensiz solunum

Apne

Konvülziyon (emme, yalanma, göz kapaklarını kırpma, hıçkırma)

Reflekslerde asimetri, yokluk veya aşırılık.

Taburculuktan 2 gün sonra

Emzirme başarılı mı?

Kilo kaybı gereken kadar mı?

Bebek yeterince gaita/idrar çıkarıyor mu?

Sarılık ne durumda?

Bebeğimi ne sıklıkta emzireyim?

Doğar doğmaz ilk saatte başlanmalı

Her istediğinde emzirilmeli

Günlük sekiz emmenin altına düşülmemeli

Dört saatten daha fazla aç bırakılmamalı

İlk 6 ay sadece anne sütü verilmeli

1-2 yaşına dek anne sütüne devam edilmeli

Bebeğim bu günlerde çok sık emmeye başladı. Acaba sütüm yetmiyor mu?

Bebekler 2-7 gün süren büyüme hamleleri gösterirler ve bu dönemde çok sık emerler

8-12. günler

3-4. hafta

  1. ayda

Sütün yetmediğinin göstergeleri …

Günde 6’dan az idrar yapma,

3-4’den az sarı renkli gaita yapması,

Günde 8’den az meme emmesi,

Devamlı meme emme isteği,

Yutma sesinin duyulmaması,

5’inci günde süt gelmemesi,

4-6 saatten fazla uyuma,

Doğum kilosuna 10’uncu günde ulaşmama,

Meme uçlarında ağrı

Günde 15-30 gramdan az ağırlık artışı

Sütümü nasıl saklayabilirim?

Buzdolabının rafında 24 saat,

No-frost buzdolabı buzluğunda 3-4 ay,

Derin dondurucuda 6 ay,

Tek kapılı buzdolabı buzluğunda 1-2 hafta

Her emzirmeden sonra az miktarda kusuyor, bu normal mi?

3 aydan küçüklerin %80’i günde en az bir kere kusar

Ciddi reflüye 1/300-1/1000 oranında rastlanır

Fışkırır tarzda veya bol miktarda olmadıkça ve kilo alması normal ise önemli değildir

Sessiz ve sakin bir ortamda acele etmeden emzirme,

Emzirme sonrası gaz çıkarma,

Biberonla beslenenlerde ara gazı ve emzik deliğini ayarlama

Beslenme sonrası sert oyunlar oynamama

Yatağın başının biraz yükseltilmesi

Emzik verebilir-vermeli miyim?

Bebek için bir rahatlama yoludur

Beslenme dışı emme gereksinimi karşılar

SIDS sıklığını azaltır

Emzirme süresini azaltmaz

Beslenme amaçlı olmayan emme davranışı normal olarak karşılanır ve 5 yaşına kadar olumsuz uzun dönem soruna yol açmadığı kabul edilir

Emzik verebilir-vermeli miyim?

İlk ay meme karmaşasına yol açabilir

6 aydan sonra 1.2-2 kat artmış otitis media riski

Gastrointestinal enfeksiyonlar ve oral kandida kolonizasyonu artabilir

Dental maloklüzyonlar genellikle düzelir

İyi temizlenmeli, üzerine bir şey sürülmemeli

İstemiyorsa zorlanmamalı

Ağzından düştüyse geri verilmemeli

Asla bebeğin giysisine iliştirilmemeli

Bebeğimi hangi pozisyonda yatırayım?

Bebekler gözlem altında olmadıkları zaman sadece sırtüstü yatırılmalıdır

SIDS riski, yüzüstü ve yan yatanlarda daha fazladır

Yatak sert, çarşaf gergin olmalı

Yatak içinde oyuncak, battaniye, giysi vb olmamalı

Örtü kullanılacaksa göğüs hizasını geçmemeli

Yastık kullanılmamalı, kundaklanmamalı

Giysileri rahat olmalı, tek parça giysi tercih edilmeli

Bebeğimi hangi pozisyonda yatırayım?

Pozisyonel plagiosefali önlenebilir

Bebek uyanıkken ve gözlem altındayken yüzüstü bırakılmalı

Haftalık başın sağ-sol değişimi yapılabilir

  1. ayda %20’den 2 yaşında %3’e geriler

Nadiren özel aparat gerekebilir

Bebeğim az- çok uyuyor, normal mi?

Uyku düzeni her bebekte farklıdır

İlk günler uyku süresi oldukça uzundur

İlk 3 günden sonra etrafa ilgisi giderek artar

İlk ay genellikle uyku düzeni oluşmaz

Az ya da çok uyduğu söylenen bebeklerin büyük bir kısmı günde ortalama 14-16 saat uyur

Ancak uyanma sıklığı farklılık gösterir

Dördüncü aya ulaştıktan sonra bebeklerin %90’ı gece 6-8 saat uyur

Göbek bakımını nasıl yapalım?

Bebek doğduğunda göbek alkolle silinerek steril gaz bezle kapatılır

Bundan sonra göbeğe başka bir işlem ya da düzenli bakım gerekmez

Kuru ve temiz tutulmalıdır

Enfeksiyon yönünden izlenmelidir

Nasıl banyo yaptıralım?

Banyo, hem bebeğin sağlığı, hem de anne-bebek iletişimi açısından önemli

Doğumu izleyen ilk saatlerde banyo önerilmemekte, göbek düşene kadar da silme banyosu yeğlenmekte

Yeni beslenmiş olmamalı

Banyo malzemeleri ve su bebek soyulmadan önce hazırlanmış olmalı

Önce baş sonra vücut yıkanabilir

Nasıl banyo yaptıralım?

Banyo, hem bebeğin sağlığı, hem de anne-bebek iletişimi açısından önemli

Doğumu izleyen ilk saatlerde banyo önerilmemekte, göbek düşene kadar da silme banyosu yeğlenmekte

Yeni beslenmiş olmamalı

Banyo malzemeleri ve su bebek soyulmadan önce hazırlanmış olmalı

Önce baş sonra vücut yıkanabilir

Hangi sıklıkla ve nasıl banyo yaptıralım?

Uygun su sıcaklığı 37-38 °C, dirsekle bakılabilir

Tüm süreç boyunca bebek suyun yanında asla yalnız bırakılmamalı

Banyo sırasında üşümemesine dikkat edilmeli ve süresi 2-3 dakika ile sınırlanmalı

Sıklık değişebilir, günaşırı banyo uygun olabilir

Bebeklere uygun ürünler olsa da sabun ve şampuan aşırı kullanılmamalı

Vücut temizliğinde dikkat edilecekler

Kulak ve buruna temizleme amaçlı çubuk sokulmamalı, sadece görünen kirler alınmalı

Tırnakları uzadıkça uçları yuvarlatılmış bebek makası ile kesilmeli, uyku sırasında kesim yapılabilir

Kız bebeklerde vajinanın iç yüzeyi temizlenmemeli, her zaman önden arkaya doğru silinmeli

Erkeklerde sünnet derisi geriye itilmemeli

Pişik kremi kullanılacaksa %10 çinko oksit, parafin içerenler kullanılmalı, talk pudrası kullanılmamalı

Bebeğin cildi kuru ise parfümsüz bebek losyonu kullanılabilir

Oda sıcaklığı nasıl olmalı ve bebeğimi nasıl giydirmeliyim?

Aşırı sıcak ya da soğuk olmamalı

Gece-gündüz farkı olmalı

Bir yaşına kadar erişkinlerden bir kat fazla giymeli

Bebek tenine değen giysiler yumuşak pamuklu kumaştan olmalı, dikişler batmamalı

İlk birkaç ay ayrı yıkanmalı ve iki kez durulanmalı

Parfümsüz, enzimsiz deterjan ya da bebek çamaşır sabunu kullanılmalı

Göz rengi değişir mi?

Yaklaşık 8-9. ayda, iriste pigmentasyon artışına bağlı olarak kalıcı göz rengi oluşur

Koyu renkler değişmez

Gri veya mavi ise aynı kalabilir, yeşile dönebilir, kahverengi olabilir

Zaman zaman gözleri şaşı oluyor, bu normal mi?

Foveal fiksasyon sağlanamadığı için ilk aylarda zaman zaman olabilir

Sürekli ve daha sonraki aylarda görülmesi halinde göz hekimine yönlendirilmelidir

Bebeğim şu anda görebiliyor mu?

Bebekler yanları görebilme özelliği ile doğar ve yavaş yavaş merkezdeki tek bir noktaya odaklamayı öğrenir

Kendisine 20-40 cm uzaklıktaki objelere bakmayı sever, fakat birinci ayın sonunda 90 cm uzağa kadar odaklanabilir

Bebeğimin bacakları eğri mi?

Bebeklerin bacakları yürümeye başladıktan 6-9 ay sonra düzelir

TEŞEKKÜRLER…….

Bir Cevap Yazın